Được đặt trong một hộp tam giác nhỏ gọn trước giờ phóng, bốn “bản sao” với kích thước chỉ bằng USB của chính các phi hành gia đã đồng hành cùng chuyến bay lịch sử của Artemis 2. Tuy nhiên, theo nhiều khía cạnh, hành trình thực sự của chúng mới chỉ bắt đầu, theo Đài CNN hôm 10.4.
Các bản sao trên thực tế là những thiết bị vi lỏng chứa mô tủy xương nuôi cấy từ tế bào của các nhà du hành vũ trụ Reid Wiseman, Victor Glover và Christina Koch thuộc Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA), và đồng nghiệp Canada Jeremy Hansen.
Giới nghiên cứu cho rằng cuộc thí nghiệm sẽ sớm mang lại những hiểu biết chưa từng có về tác động của môi trường không gian đối với sức khỏe con người.
Được đặt tên là AVATAR, cuộc nghiên cứu cho phép các nhà khoa học mô phỏng phản ứng của các cơ quan bên trong cơ thể phi hành gia trong điều kiện không gian sâu.
Bà Lisa Carnell, Giám đốc bộ phận Khoa học Sinh học và Vật lý của NASA, giải thích AVATAR cung cấp cái nhìn chi tiết hơn so với biện pháp xét nghiệm y tế truyền thống về thời điểm và vị trí những thay đổi sinh học bắt đầu xảy ra.
“Chúng tôi chưa từng làm điều này trước đây”, bà nói.
Do các nhà nghiên cứu chọn tập trung vào tủy xương trong thí nghiệm lần này, bà Carnell kỳ vọng thu thập dữ liệu về phản ứng miễn dịch của phi hành đoàn khi tiếp xúc với môi trường bức xạ cao trong không gian sâu.
Những thông tin thu hoạch được có thể giúp phát triển các phương pháp điều trị theo hướng cá nhân hóa, hỗ trợ phi hành gia trong các sứ mệnh dài ngày, và thậm chí xa hơn nữa trong vũ trụ.
“Khi chúng tôi gửi các phiên bản mini bên cạnh các nhà du hành vũ trụ Christina, Victor, Reid, Jeremy, chúng đều có thể phản ứng khác nhau trong môi trường bức xạ không gian sâu”, theo bà Carnell, thêm rằng có người sẽ đề kháng tốt, có người lại nhạy cảm hơn.
Thông qua những gì thu thập được từ cuộc thí nghiệm, NASA kỳ vọng tạo ra những bộ dụng cụ y tế “thiết kế riêng” cho từng cá nhân trong hành trình khám phá mặt trăng hoặc cuộc du hành đến sao Hỏa.
Mục tiêu về dài hạn là gửi các “avatar sinh học” vào không gian trước các chuyến đi, nhằm dự đoán nguy cơ cho sức khỏe và giúp phi hành đoàn chuẩn bị từ sớm cho các sứ mệnh dài hạn.
Tòa án Israel nối lại xét xử Thủ tướng Netanyahu
Tòa án Quận Jerusalem ngày 9/4 thông báo "hệ thống tư pháp hoạt động trở lại" vì hạn chế khẩn cấp áp đặt trong cuộc xung đột với Iran được gỡ bỏ. Điều này đồng nghĩa với việc phiên tòa xét xử Thủ tướng Benjamin Netanyahu sẽ tiếp tục, bắt đầu bằng buổi điều trần vào ngày 12/4. Phiên tòa dự kiến sẽ lắng nghe lời khai của một nhân chứng do bên bào chữa đưa ra.
Hoạt động của tòa án tại Israel từng bị gián đoạn do xung đột, nhưng Bộ Tư lệnh Hậu phương của quân đội Israel đã chấp thuận cho mở cửa trở lại trên diện rộng sau khi Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn tạm thời.
Thủ tướng Netanyahu bị truy tố từ năm 2019 với các cáo buộc hối lộ, tham nhũng và lạm dụng tín nhiệm. Phiên tòa bắt đầu từ năm 2020, xem xét cùng lúc ba vụ án. Một trong số đó liên quan đến cáo buộc ông và vợ là bà Sara đã nhận hơn 260.000 USD quà tặng xa xỉ như trang sức, rượu và xì gà từ các tỷ phú để đổi lấy "ân huệ chính trị". Hai vụ còn lại liên quan đến cáo buộc ông thương lượng với các cơ quan truyền thông để họ đưa tin có lợi cho mình.
Ông Netanyahu là Thủ tướng đương nhiệm đầu tiên của Israel phải hầu tòa vì tham nhũng. Ông phủ nhận cả ba cáo buộc và khẳng định mình là nạn nhân của âm mưu chính trị.
Tổng thống Mỹ Donald Trump hồi tháng 10/2025 đã trực tiếp gửi lời tới Tổng thống Israel Isaac Herzog khi phát biểu trước quốc hội Israel, kêu gọi ban lệnh ân xá cho ông Netanyahu. Ông Trump sau đó tiếp tục gửi thư cho ông Herzog, trước khi các luật sư của Thủ tướng Israel chính thức đệ đơn xin ân xá.
Hồng Hạnh (Theo AFP)
Tin Gốc: https://vnexpress.net/toa-an-israel-noi-lai-xet-xu-thu-tuong-netanyahu-5060698.html
Israel tấn công nhà máy hóa dầu lớn nhất Iran
"Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) vừa tập kích dữ dội vào cơ sở hóa dầu lớn nhất Iran ở Asaluyeh, nơi sản xuất 50% sản lượng hóa dầu của nước này", Israel Katz, Bộ trưởng Quốc phòng Israel, cho biết ngày 6/4.
Theo ông Katz, Israel tuần trước còn tấn công cơ sở hóa dầu lớn thứ hai Iran. Các đòn tập kích của Israel vào hai cơ sở đã vô hiệu hóa 85% năng lực xuất khẩu của Iran trong lĩnh vực này, ông cho hay.
"Đây là đòn giáng nặng về kinh tế, tương đương hàng chục tỷ USD, vào chính quyền Iran", ông Katz nói, thêm rằng IDF nhận lệnh "tiếp tục tấn công toàn lực vào hạ tầng quốc gia đối thủ".
Bộ trưởng Quốc phòng Israel cáo buộc ngành hóa dầu Iran là "động cơ chính trong cung cấp nguồn lực tài chính" cho các hoạt động của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran và quân đội nước này.
Hãng tin Iran Fars News trước đó cho biết một số tiếng nổ lớn đã vang lên ở khu phức hợp Hóa dầu South Pars ở Asaluyeh, thành phố cảng tây nam nước này. Đây là nơi xử lý sản lượng khí đốt khai thác từ mỏ South Pars trên vịnh Ba Tư.
Hãng thông tấn Tasnim của Iran đưa tin các công ty cung cấp điện, nước và oxy cho Asaluyeh bị tấn công, còn công ty hóa dầu South Pars không bị hư hại. Hãng tin này cũng cho biết nguồn điện cung cấp cho toàn bộ các cơ sở hóa dầu tại Asaluyeh đã bị cắt.
South Pars là một phần của mỏ khí đốt lớn nhất thế giới nằm ngoài khơi vịnh Ba Tư mà Iran chia sẻ với Qatar. Mỏ có diện tích khoảng 9.700 km2, trữ lượng ước tính lên tới 51 nghìn tỷ m3, lớn nhất thế giới, nằm ở hai bên đường phân định trên biển giữa Iran và Qatar tại vịnh Ba Tư. Phần còn lại ở phía Qatar gọi là North Dome, có diện tích gấp đôi South Pars.
Giới chức Iran cho biết South Pars có sản lượng khai thác năm 2025 là 730 triệu m3 khí đốt mỗi ngày. Hầu hết khí tự nhiên khai thác từ South Pars dùng để phục vụ Iran, đáp ứng tới 80% nhu cầu nội địa, chủ yếu để sưởi ấm và sản xuất điện.
Như Tâm (Theo Times of Israel, Reuters)
Tin Gốc: https://vnexpress.net/israel-tan-cong-nha-may-hoa-dau-lon-nhat-iran-5059247.html
