Hệ thống đường sắt Trung Quốc vừa lập thêm một kỷ lục mới trong dịp Xuân Vận (2.2 – 13.3) vừa qua, khi phục vụ 538 triệu lượt khách. Theo tờ China Daily, so với cùng kỳ năm ngoái, số lượt khách tăng 4,8%, còn hàng hóa tăng 2,1% (tương đương 424 triệu tấn), cũng là kỷ lục mới.
Theo số liệu của Tập đoàn Đường sắt Trung Quốc, các tuyến đường sắt trên toàn quốc vận hành trung bình 12.861 chuyến tàu chở khách mỗi ngày, với mức cao điểm là 14.037 chuyến/ngày. Đáng chú ý, theo Tân Hoa xã, việc đi lại giữa các thành phố lớn trở nên dễ dàng hơn nhiều, khi 97% các thành phố có hơn nửa triệu dân tại Trung Quốc đều có kết nối đường sắt cao tốc (từ 200 km/giờ).
Quá trình phát triển khoảng 2 thập niên của đường sắt cao tốc Trung Quốc gây nhiều chú ý cả về tốc độ, tổng chiều dài cũng như việc từng bước làm chủ công nghệ. Theo nghiên cứu Công nghiệp đường sắt Trung Quốc đăng trên chuyên san MDPI, Trung Quốc đã bắt kịp công nghệ đường sắt cao tốc nhờ tập trung vào việc mở rộng phạm vi các cơ hội công nghệ, trước khi từng bước tiến sâu hơn. Nghiên cứu do các chuyên gia tại Đại học Công nghệ Hoa Trung (Trung Quốc), Đại học Công nghệ và Kinh doanh Vũ Hán (Trung Quốc) và Trường Quản lý ESSCA (Pháp) thực hiện. Theo đó, do nhu cầu cấp thiết về phát triển kinh tế và xu hướng phát triển công nghệ đường sắt cao tốc, Trung Quốc đã chọn phương án nhập khẩu, tiếp thu và ứng dụng công nghệ tiên tiến nước ngoài, thay vì tự phát triển, để nhanh chóng nâng cao năng lực công nghệ. Năm 2004, chính phủ Trung Quốc đã xây dựng Kế hoạch Mạng lưới đường sắt trung và dài hạn, đề xuất kế hoạch xây dựng 12.000 km đường sắt cao tốc trước năm 2020.
Tổng công ty Toa xe đường sắt Trung Quốc (CRRC) đã nhập khẩu 4 công nghệ tàu điện EMU từ các công ty Alstom (Pháp), Kawasaki Heavy Industries (Nhật Bản), Bombardier (Canada) và Siemens (Đức). Chiến lược của CRRC là trực tiếp mua sản phẩm và công nghệ để thúc đẩy mô hình “thiết kế và sản xuất chung”, giúp các doanh nghiệp trong nước nắm vững công nghệ tiên tiến.
Nhờ mô hình trên, các công ty đường sắt Trung Quốc gần như đã hoàn toàn tự chủ về nguồn công nghệ, góp phần vào sự hội nhập và đổi mới dựa trên các sản phẩm nhập khẩu. Năm 2008, các bộ ngành liên quan đưa ra kế hoạch phát triển tàu cao tốc phục vụ tuyến Bắc Kinh – Thượng Hải, trong đó nâng tốc độ EMU từ 250 – 300 km/giờ lên mức 350 km/giờ hoặc cao hơn. Bộ Đường sắt Trung Quốc khi đó điều phối dự án với đội ngũ gồm chuyên gia từ 6 tập đoàn nhà nước, 25 trường đại học, 11 viện nghiên cứu hàng đầu, 51 phòng thí nghiệm và đội ngũ 68 viện sĩ, 500 giáo sư và hơn 10.000 kỹ sư và kỹ thuật viên. Dự án đã sản xuất phiên bản tàu EMU CRH380 với tốc độ lên đến 380 km/giờ, dù một số bộ phận vẫn do Siemens và các công ty nước ngoài khác cung cấp. Quan trọng hơn, các công ty đường sắt trong nước đã đạt được một số đột phá trong các công nghệ then chốt như thân tàu và hệ thống động lực. Họ còn phát triển các phiên bản EMU thích nghi với các yếu tố môi trường khắc nghiệt như đồi núi, cát và nhiệt độ thấp.
Nhiều nguồn công nghệ khác nhau tạo cơ hội phát triển nhanh chóng ngành công nghiệp đường sắt cao tốc Trung Quốc, nhưng cũng dẫn đến sự tồn tại cùng lúc nhiều nền tảng công nghệ và sản phẩm khác nhau. Có đến 17 loại tàu EMU từ 4 nền tảng công nghệ ở Trung Quốc với nhiều mẫu, tiêu chuẩn kỹ thuật, cơ chế điều khiển… khác nhau. Để giải quyết, Bộ Đường sắt Trung Quốc vào năm 2012 liên kết các công ty trong nước, trường đại học, đơn vị nghiên cứu khoa học và các lực lượng có lợi thế khác để phát triển một tàu điện tiêu chuẩn chung, có tốc độ 350 km/giờ. Tháng 6.2013, dự án EMU “Tiêu chuẩn Trung Quốc” chính thức triển khai nhằm phát triển công nghệ nội địa. “Tập đoàn Đường sắt Trung Quốc đã đề xuất tiêu chuẩn đáp ứng nhu cầu trong nước. Năm 2015, chúng tôi đã hoàn thành tàu Phục Hưng, được gọi là tàu tiêu chuẩn Trung Quốc”, theo các nhà nghiên cứu.
Năm 2017, tàu điện EMU tiêu chuẩn Trung Quốc chính thức được đặt tên là Phục Hưng CR400 và được đưa vào vận hành thương mại với tốc độ 350 km/giờ trên tuyến đường sắt cao tốc Bắc Kinh – Thượng Hải vào cùng năm. Nâng cao giới hạn hơn nữa, theo China Daily, dự kiến tàu CR450 hoàn tất đánh giá vận hành và hoàn thiện thiết kế trong năm nay, tiến thêm một bước gần hơn đến việc vận hành thương mại sau thử nghiệm trên một đường sắt thực tế đã đạt tốc độ 453 km/giờ.
"Nếu mọi người muốn biết sự thật, toàn bộ mọi thứ bắt đầu từ Greenland. Chúng tôi muốn có Greenland, nhưng họ không muốn giao hòn đảo đó cho chúng tôi. Thế là tôi nói 'tạm biệt'", Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết hôm 6/4.
Đảo Greenland là lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch, quốc gia thành viên NATO. Ông Trump từ lâu đã bày tỏ tham vọng sáp nhập Greenland vào lãnh thổ Mỹ, động thái vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ liên minh.
Lãnh đạo Mỹ tiếp tục công kích NATO "chỉ là con hổ giấy", nhấn mạnh Tổng thống Nga Vladimir Putin "không e ngại" liên minh này. Ông cũng lặp lại chỉ trích các đồng minh NATO vì không hỗ trợ Mỹ trong xung đột đang diễn ra ở Trung Đông.
"Chúng tôi đã tìm đến NATO. Tôi không yêu cầu quá quyết liệt, chỉ nói rằng 'nếu các ngài muốn giúp thì thật tốt', nhưng họ nói 'không, không, chúng tôi sẽ không hỗ trợ'", Tổng thống Trump nói, song không nêu rõ đó là câu trả lời từ ai.
Tổng thống Mỹ cũng chỉ trích các đối tác truyền thống ngoài NATO như Hàn Quốc, Nhật Bản và Australia vì không giúp Mỹ trong cuộc chiến với Iran. Ông ca ngợi những quốc gia vùng Vịnh như Arab Saudi, Kuwait, Bahrain, Qatar và Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất vì đã ủng hộ Mỹ.
Tổng thư ký NATO Mark Rutte dự kiến tới Washington trong tuần này và sẽ hội đàm với Tổng thống Trump, Ngoại trưởng Marco Rubio và Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth. Chuyến thăm diễn ra giữa thời điểm căng thẳng giữa Mỹ và NATO liên tục gia tăng trong thời gian qua, khi Tổng thống Mỹ liên tục chỉ trích bằng những lời lẽ nặng nề và dọa rút Mỹ khỏi liên minh.
Hôm 20/3, ông Trump cho rằng NATO "hèn nhát" khi không muốn giúp Mỹ mở lại eo biển Hormuz và tuyên bố Washington "sẽ ghi nhớ" việc này. Các đồng minh của Mỹ trong NATO trước đó tỏ ra miễn cưỡng trong việc hỗ trợ mở lại eo biển Hormuz, tuyến hàng hải huyết mạch mà Iran đã gần như đã phong tỏa kể từ khi chiến sự bùng phát ngày 28/2.
Đến ngày 1/4, lãnh đạo Mỹ nói NATO "chỉ là hổ giấy". Ngoài không tham gia hỗ trợ Washington để mở lại eo biển Hormuz, một số quốc gia thành viên NATO như Pháp, Italy và Tây Ban Nha còn cấm máy bay quân sự Mỹ sử dụng không phận và căn cứ của họ để tấn công Iran.
Theo Hãng tin Reuters, Bộ Tư lệnh miền Nam Mỹ cáo buộc con tàu do các "tổ chức khủng bố" vận hành, song không công bố danh tính cụ thể.
Cơ quan này khẳng định không có binh sĩ Mỹ nào bị thương trong chiến dịch, đồng thời mô tả những người thiệt mạng là "các đối tượng nam liên quan đến ma túy và khủng bố".
"Thông tin tình báo cho thấy con tàu di chuyển trên các tuyến buôn lậu ma túy ở phía Đông Thái Bình Dương và đang tham gia vận chuyển ma túy", Bộ Tư lệnh miền Nam cho biết trên mạng xã hội X.
Theo AFP, cuộc không kích diễn ra chỉ một ngày sau khi quân đội Mỹ thông báo một đòn tấn công khác trong khu vực đã khiến 4 người thiệt mạng. Trước đó, một vụ không kích riêng biệt hôm 14-4 cũng đã làm 2 người chết.
Thời gian qua, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã liên tục triển khai các chiến dịch nhằm vào những con tàu bị nghi vận chuyển ma túy.
Theo quân đội Mỹ, các đòn tấn công này đã khiến ít nhất 178 người thiệt mạng kể từ tháng 9 năm ngoái và ít nhất 53 tàu trở thành mục tiêu.
Tổng thống Trump tuyên bố Mỹ đang trong cuộc xung đột với các băng đảng ma túy ở Mỹ Latin và khẳng định các cuộc tấn công là sự leo thang cần thiết để ngăn chặn dòng chảy ma túy vào Mỹ.
Tuy nhiên tính hợp pháp của các chiến dịch đang gây tranh cãi dữ dội. Nhiều chuyên gia cùng tổ chức nhân quyền cho rằng đây có thể là các hành động nằm ngoài khuôn khổ pháp luật quốc tế.
Đài Fox News ngày 15.4 đưa tin Hãng hàng không giá rẻ Volotea của Tây Ban Nha đang khiến nhiều hành khách phẫn nộ, sau khi yêu cầu họ trả thêm phí nhiên liệu đối với các vé đã được mua trước đó.
Khoản phí bổ sung ước tính từ 8 - 11 USD/hành khách nghe có vẻ không cao, nhưng hành khách lo ngại rằng khoản phí này có thể báo hiệu giá vé của các hãng hàng không khác tăng cao khi giá nhiên liệu tiếp tục leo thang.
Hãng hàng không này có một điều khoản tương tự như trên một số hãng tàu du lịch, cho phép công ty tính thêm phí dựa trên giá nhiên liệu. Volotea gọi quy định này là "cam kết du lịch công bằng".
Khi hành khách đặt vé, nhiều hãng tàu du lịch sẽ cảnh báo rằng một khoản phí bổ sung có thể được áp dụng khoảng 7 ngày trước khi khởi hành nếu giá dầu tăng.
"Trong trường hợp biến động bất thường về giá nhiên liệu ảnh hưởng thị trường năng lượng quốc tế, Volotea có thể áp dụng điều chỉnh có giới hạn và tạm thời đối với giá vé trước giờ khởi hành dự kiến của chuyến bay", trang web của công ty cho biết.
"Số tiền điều chỉnh chính xác sẽ được thông báo cho hành khách trước khi khởi hành, sau khi xác định được mức chênh lệch chi phí nhiên liệu áp dụng", theo trang web.
Volotea cho biết điều chỉnh chỉ áp dụng cho những hành khách đã được thông báo về khả năng này khi đặt vé, cho phép họ đưa ra quyết định trước khi hoàn tất giao dịch.
Kể từ khi tin tức về các khoản phí bổ sung của công ty được công bố, hành khách đã phản ứng trên mạng xã hội.
"Thật đáng tiếc khi thấy một hãng hàng không độc đáo như Volotea lại phải dùng đến biện pháp sinh tồn khắc nghiệt như vậy. Tôi hiểu lý do đằng sau chi phí nhiên liệu, nhưng việc tính phí cho những chỗ ngồi đã được đặt là một bước đi táo bạo, có nguy cơ làm mất đi thiện chí của khách hàng", một độc giả viết trên blog Simple Flying.
"Một kẽ hở trong điều kiện vận chuyển cho phép họ làm điều này? Ai lại đọc điều kiện vận chuyển chứ?", một độc giả khác bình luận.
Trong khi đó, trang hướng dẫn du lịch The Points Guy lại khuyên mọi người không nên chờ đợi trong việc đặt vé máy bay mùa hè này.
"Như các chuyên gia cho biết, giá vé giờ đây có thể tăng bất cứ ngày nào. Điều đó đặc biệt đúng nếu bạn muốn bay trong tháng 6 hay tháng 7, vốn là thời điểm bận rộn và đắt đỏ nhất trong vài năm qua đối với việc đi lại vào mùa hè", trang này lưu ý.
