Tối 10/4, TAND TP HCM tuyên bà Nguyễn Thị Như Loan (Tổng giám đốc, nguyên Chủ tịch HĐQT Công ty Quốc Cường Gia Lai) phạm tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí.
Theo HĐXX, bà Loan giữ vai trò đồng phạm giúp sức trong vụ án, song có nhiều tình tiết giảm nhẹ; là người điều hành Công ty Cổ phần Quốc Cường Gia Lai p- doanh nghiệp có đóng góp ngân sách, tạo việc làm và tham gia nhiều hoạt động an sinh xã hội.
Dù hưởng lợi số tiền lớn, bà Loan đã chủ động nộp lại toàn bộ để khắc phục hậu quả, bảo đảm thu hồi tài sản cho Nhà nước.
Từ đó, HĐXX đã cân nhắc theo tinh thần Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị, ưu tiên việc khắc phục hậu quả kinh tế, khi xem xét trách nhiệm hình sự, nên chấp nhận đề nghị của VKS, cho bị cáo được hưởng án treo.
Bà Nguyễn Thị Hồng, cựu phó chủ tịch UBND TP HCM bị tuyên phạt 2 năm tù treo về tội Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ. Bà Đào Thị Hương Lan (cựu giám đốc Sở Tài chính, đang trốn truy nã) bị xét xử vắng mặt nhận 3 năm tù về cùng tội danh.
Tòa cũng ghi nhận cho bà Hồng được hưởng một số tình tiết giảm nhẹ tương tự bà Loan. Ngoài ra, bà Hồng phạm tội do chủ quan, tin tưởng vào cấp dưới.
Bà Hồng bị xác định hai lần nhận tiền từ bị cáo Lê Y Linh (Giám đốc Công ty TNHH Việt Tín) và Đặng Phước Dừa (nguyên Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Việt Tín) gồm một túi quà bên trong có 10.000 USD và 50.000 USD trong lần tân gia vì ký văn bản giao đất cho nhóm này.
Bà Hồng có mặt trong buổi khai mạc phiên tòa, sau đó xin vắng mặt vì lý do sức khỏe.
Bị cáo Lê Quang Thung (nguyên Tổng giám đốc, quyền Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Cao su Việt Nam) bị phạt 8 năm tù về tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí; 6 năm tù về tội Nhận hối lộ. Tổng hợp hình phạt, ông này lĩnh 14 năm tù.
Tòa: Hậu quả vụ án đã được khắc phục
Về trách nhiệm dân sự, HĐXX cho biết bà Loan và các bị cáo đã nộp tổng cộng 407 tỷ đồng cùng 50.000 USD; ngoài ra cơ quan điều tra còn kê biên nhiều tài sản khác. Tòa xác định hậu quả vụ án đã được khắc phục hoàn toàn, đây là một trong những căn cứ để xem xét giảm nhẹ trách nhiệm cho các bị cáo.
Theo bản án, bà Loan biết khu đất 39-39B Bến Vân Đồn là tài sản Nhà nước nhưng vẫn chuyển tiền, tạo điều kiện để Lê Y Linh và Đặng Phước Dừa sử dụng thanh toán nghĩa vụ tài chính của Công ty Phú Việt Tín, sau đó nhận chuyển nhượng toàn bộ vốn góp tại doanh nghiệp này rồi bán lại cho đối tác.
Khu đất 39-39B Bến Vân Đồn, liền kề quận 1, vốn là tài sản Nhà nước giao Tổng cục Cao su (nay là Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam) quản lý từ năm 1976. Sau nhiều lần thay đổi, quyền quản lý được chuyển cho Tổng công ty Cao su Đồng Nai và Công ty Cao su Bà Rịa thông qua Công ty TNHH Phú Việt Tín.
Trong quá trình thực hiện chủ trương sắp xếp lại nhà đất công, Tập đoàn Cao su lập phương án hợp khối, chuyển mục đích sử dụng khu đất sang đất ở để xây chung cư và được UBND TP HCM cùng Bộ Tài chính chấp thuận. Tuy nhiên, quá trình triển khai sau đó phát sinh hàng loạt sai phạm.
Theo tòa, ông Lê Quang Thung là người khởi đầu sai phạm từ năm 2009 khi trực tiếp thỏa thuận với Linh và Dừa dùng khu đất góp vốn làm dự án thông qua Công ty Phú Việt Tín mà không qua thẩm định giá, đấu giá.
Để thâu tóm dự án, Linh và Dừa đã đưa hối lộ hàng trăm nghìn USD cùng hàng chục tỷ đồng cho nhiều cá nhân liên quan. Khi chưa hoàn tất nghĩa vụ tài chính với Nhà nước, hai người tiếp tục chuyển nhượng phần vốn góp – thực chất là khu đất – cho công ty của bà Loan.
Tòa kết luận chuỗi hành vi của các bị cáo đã khiến khu đất bị chuyển trái pháp luật sang tư nhân, gây thiệt hại hơn 542 tỷ đồng cho Nhà nước.
Tòa xác định, bị cáo Thung có vai trò chính trong vụ án vì động cơ vụ lợi cá nhân đã chỉ đạo các bị cáo là cấp dưới thuộc Công ty Cao su Đồng Nai và Công ty Cao su Bà Rịa – Vũng Tàu ký biên bản chuyển nhượng vốn góp bản chất là khu đất 39-39B Bến Vân Đồn cho tư nhân.
Ngoài ra, bị cáo Thung đã lợi dụng chức vụ quyền hạn nhận 300.000 USD và 200.000 SGD từ Dừa và Linh. Do đó, tòa xác định bị cáo phải chịu trách nhiệm cao nhất trong vụ án.
Bị cáo Linh và Dừa cùng bị tuyên phạt mức án 7 năm tù về hai tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí và Đưa hối lộ.
Các bị cáo còn lại lĩnh 2 năm tù treo đến 5 năm tù về một trong các tội trên.
Chiều 7/4, phiên xét xử vụ án chuyển nhượng trái phép hơn 6.000 m2 đất "vàng" ở Bến Vân Đồn, gây thiệt hại hơn 542 tỷ đồng của Nhà nước, diễn ra phần xét hỏi.
HĐXX tập trung làm rõ hành vi của ông Lê Quang Thung, 80 tuổi, nguyên Tổng giám đốc, quyền Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Cao su Việt Nam. Ông này bị xác định có vai trò then chốt trong vụ án, bị truy tố tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí và Nhận hối lộ.
Là người đầu tiên bị thẩm vấn, ông Thung thừa nhận cáo trạng truy tố đúng.
Ông này bị cáo buộc thỏa thuận, thống nhất với Lê Y Linh (Giám đốc Công ty Việt Tín) và Đặng Phước Dừa (Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Việt Tín) về việc Tập đoàn Cao su Việt Nam sẽ chuyển nhượng khu đất 39-39B Bến Vân Đồn cho họ thông qua hình thức góp vốn thành lập Công ty Phú Việt Tín. Đi cùng với việc tạo điều kiện cho doanh nghiệp tư nhân là những thỏa thuận lợi ích vật chất khổng lồ.
Thực hiện thỏa thuận, ông Thung đã nhận của Linh 200.000 SGD (thông qua việc trả viện phí cho con) và 300.000 USD tiền mặt tại nhà hàng Palace (quận 1, TP HCM).
Trả lời xét hỏi, ông Thung khai lần đầu nhận tiền là đầu năm 2008, khi con trai sang Singapore chữa bệnh, Lê Y Linh đã trực tiếp nộp 200.000 SGD tiền viện phí. Đến năm 2009, bị cáo "từng đặt vấn đề trả lại khoản tiền này nhưng Linh từ chối".
Hai bên sau đó thống nhất cấn trừ 200.000 SGD vào tổng số 1,2 triệu USD mà Linh và Dừa phải chi riêng cho cá nhân ông theo thỏa thuận "ngầm" để thâu tóm khu đất. Phần còn lại của gói 1,2 triệu USD được quy đổi ra USD và VNĐ, rồi được Dừa và Linh mang trong các túi quà đến gặp, đưa trực tiếp cho ông Thung.
"Khoản tiền hưởng lợi này bị cáo không chia cho ai, mang đi mua xe", ông Thung, khai.
Tuy nhiên, bị cáo đề nghị tòa xem xét lại hành vi nhận khoản 200.000 SGD (được cho là trước khi xảy ra hành vi sai phạm), đồng thời cho biết đã nộp khắc phục hậu quả hơn 16,4 tỷ đồng.
Để làm rõ lời khai của ông Thung, tòa gọi Lê Y Linh. Bị cáo cho biết quen ông Thung qua một người bạn trong thời điểm con trai Thung mắc bệnh. Bị cáo đã hỗ trợ đưa cháu sang Singapore chữa trị và thanh toán 200.000 SGD viện phí; khi đó chưa biết đến dự án khu đất 39-39B Bến Vân Đồn, các vấn đề liên quan chỉ phát sinh sau khi việc chữa bệnh kết thúc.
Bị cáo trình bày đây là lần đầu tham gia dự án liên quan tài sản Nhà nước nên không nắm rõ quy định phải đấu giá khi chuyển nhượng. Thông qua Thung, Linh quen bị cáo Đặng Phước Dừa; từ mối quan hệ này, Linh đề nghị được nhận chuyển nhượng khu đất, các bên sau đó bàn bạc, hình thành việc hợp tác.
Về khoản 200.000 SGD, HĐXX nêu việc Thung khai "từng muốn trả lại tiền". Bị cáo Linh cho biết "đã từ chối ngay khi con trai Thung chữa bệnh xong và trở về", khẳng định chưa từng có ý định nhận lại.
Theo bà này, nếu có mục đích nhận tiền thì đã nhận ngay thời điểm đó, không cần chờ đến khi phát sinh việc chuyển nhượng dự án; sự việc này diễn ra trước thời điểm xảy ra vụ án. Bị cáo lý giải hành vi, mối quan hệ giữa hai bên "xuất phát từ tình cảm và sự giúp qua giúp lại".
HĐXX yêu cầu làm rõ "giúp qua giúp lại" là thế nào, lúc này Linh trả lời: "Giúp - là tạo điều kiện để mình được mua khu đất 39-39B Bến Vân Đồn".
Sáng mai tòa tiếp tục thẩm vấn các bị cáo còn lại, trong đó có bà Nguyễn Thị Như Loan - cựu Tổng giám đốc, nguyên chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Quốc Cường Gia Lai.
Cáo trạng xác định bà Loan thâu tóm khu đất "vàng" thông qua việc mua bán vốn tại Công ty TNHH Phú Việt Tín. Năm 2013, đại diện Quốc Cường Gia Lai ký thỏa thuận nhận chuyển nhượng, sau đó nắm 100% vốn từ các cổ đông và hai doanh nghiệp nhà nước với tổng giá khoảng 460,9 tỷ đồng (đã gồm tiền sử dụng đất).
Khi chưa hoàn tất thủ tục sở hữu, tháng 9/2014, bà tiếp tục ký thỏa thuận chuyển nhượng dự án cho đối tác khác. Đến tháng 11/2014, toàn bộ vốn tại Phú Việt Tín được bán cho hai công ty thuộc Novaland với giá hơn 846 tỷ đồng.
Cơ quan công tố xác định hành vi này gây thiệt hại tài sản Nhà nước hơn 542 tỷ đồng; riêng bà Loan hưởng lợi hơn 297,8 tỷ đồng.
Ngày 9/4, ông Đặng Thanh Tùng, Nguyễn Vũ Diêm (cựu phó chủ tịch); Bùi Thanh Nhã (cựu Đội trưởng Đội quản lý trật tự xây dựng đô thị quận Hoàng Mai), Lê Thanh Thủy (cựu đội phó) cùng 2 cựu chuyên viên Trần Văn Quân, Vũ Cát Sự, bị TAND Hà Nội xét xử về tội Nhận hối lộ.
6 cựu cán bộ trên bị cáo buộc từ tháng 8/2024 đến tháng 3/2025 đã lợi dụng vị trí công tác nhận hối lộ của 6 hộ dân để không xử lý việc xây dựng công trình trái phép hoặc không phép trên địa bàn phường Thanh Trì, quận Hoàng Mai, Hà Nội (nay là phường Thanh Trì).
Tổng số tiền nhận 920 triệu đồng, được phân bổ: ông Tùng 25-30%; ông Diêm 15-20%; ông Nhã 20%; Thủy, Sự và Quân cùng 10%.
Với 6 chủ nhà có sai phạm trong xây dựng, cơ quan điều tra cho rằng đã chủ động khai báo, có đơn tố giác tội phạm, nhận thức được vi phạm, tự phá dỡ công trình không phép nên không xử lý hình sự về hành vi Đưa hối lộ.
Song tại phiên tòa hôm nay, sau quá trình xét hỏi, HĐXX đã trả hồ sơ vụ án để điều tra bổ sung, làm rõ hành vi của các chủ công trình..., do nghi có dấu hiệu của tội Đưa hối lộ và Môi giới hối lộ.
Nhận 320 triệu đồng để cho xây nhà 5 tầng
Theo cáo buộc của VKS, trong vụ việc đầu tiên diễn ra tháng 8/2024, bà Chung - chủ căn nhà 3 tầng 1 tum ở phố Thanh Đàm, đã đến trụ sở phường Thanh Trì gặp chủ tịch Tùng và phó chủ tịch Diêm xin xây lên 5 tầng. Bà được bị cáo Diêm "báo giá" 100 triệu đồng và lập tức chuyển cho phó chủ tịch phường tại phòng làm việc, sau đó vài ngày biếu thêm 20 triệu.
Tháng 12 cùng năm, sau kiểm tra, căn nhà của bà cùng 2 hộ liền kề vẫn bị phường xác định vi phạm trật tự xây dựng, yêu cầu dừng thi công. Bà Chung ứng 100 triệu đồng, rủ 2 hàng xóm lên phường biếu thêm cho phó chủ tịch Diêm, dùng tiền mặt.
Tháng 1/2025, bà Chung đến nhà ông Nhã, khi đó là Đội trưởng quản lý trật tự xây dựng đô thị quận Hoàng Mai, để đưa 100 triệu.
Ngoài ra, trong 5 vụ việc khác cùng khoảng thời gian, tổng tiền nhận hối lộ là 600 triệu đồng với mong muốn được xây thêm 1-2 tầng nhà, cải tạo sửa chữa mà không cần giấy phép, làm đua ban công, làm tum kỹ thuật thang bộ, thang máy...
Họ chủ động đến gặp chủ tịch Tùng, phó chủ tịch Diêm hoặc chuyên viên Quân, để được "tháo gỡ"; hoặc đã xây xong, bị phát hiện vi phạm rồi đến xin.
Mức giá do các cựu cán bộ này tự đề xuất, hướng dẫn. Tiền hối lộ được "tập kết" ở tủ cơ quan của chuyên viên Quân; một số đã chia, một số vẫn để đó chưa kịp chia.
Khi bị bắt, vào tháng 3/2025, trong tủ của Quân đang có 490 triệu đồng, đều là tiền từ nguồn gốc nêu trên.
Cựu chủ tịch phường Đặng Thanh Tùng thừa nhận chỉ đạo Quân "tạo điều kiện" cho người dân xây dựng để nhận tiền cảm ơn. Ông Tùng giao cho Quân quản lý số tiền này để chủ động chia cho các cá nhân có liên quan.
Trước phiên tòa, gia đình các bị cáo đã nộp lại hơn 1,2 tỷ đồng.
Viện Kiểm sát nhân dân TP Đà Nẵng chuyển toàn bộ hồ sơ vụ án xảy ra tại Công ty GFDI sang Tòa án nhân dân TP Đà Nẵng để xét xử các bị can theo quy định của pháp luật.
Đồng thời thông báo để các bị hại, khách hàng và những người có quyền, nghĩa vụ liên quan trong vụ án được biết về kết quả điều tra, truy tố vụ án; chủ động phối hợp với các cơ quan tiến hành tố tụng khi được yêu cầu.
Trước đó, Cơ quan cảnh sát điều tra Công an Đà Nẵng đã ban hành kết luận điều tra; kết luận điều tra bổ sung ngày 26-2-2026, chuyển toàn bộ hồ sơ vụ án sang Viện Kiểm sát nhân dân TP Đà Nẵng, đề nghị truy tố các bị can, gồm: Nguyễn Quang Hoàng - Tổng giám đốc Công ty GFDI và các đồng phạm: Nguyễn Đỗ Đạt, Trần Thị Kiều Trang, Trần Thị Mỹ Hạnh và Tô Hồng Trà, cùng về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản quy định tại khoản 4, điều 174 Bộ luật Hình sự.
Theo nội dung vụ việc, Công ty GFDI thành lập ngày 17-5-2018, vốn điều lệ 80 tỉ đồng và do ông Nguyễn Quang Hoàng làm giám đốc, người đại diện pháp luật, đồng thời là chủ tịch hội đồng thành viên, chủ sở hữu công ty.
Từ khi thành lập, ông Nguyễn Quang Hoàng xây dựng mô hình kinh doanh của công ty theo hướng vay tiền của người dân bằng hình thức ký kết hợp đồng vay tài sản.
Từ tháng 11-2023, việc đầu tư kinh doanh thua lỗ, mất khả năng tài chính nên để duy trì hoạt động công ty, Nguyễn Quang Hoàng đã tổ chức, chỉ đạo cho nhân viên lừa đảo chiếm đoạt tài sản của khách hàng dưới hình thức ký hợp đồng vay tiền, sử dụng tiền vay của người sau trả cho người trước.
Đến đầu tháng 11-2024, Công ty GFDI mất khả năng chi trả cho 7.541 khách hàng với tổng số tiền dư nợ gốc hơn 3.700 tỉ đồng.
Ngày 8-11-2024, Công an Đà Nẵng khám xét khẩn cấp tại trụ sở chính của Công ty GFDI và nhà riêng của Nguyễn Quang Hoàng cùng những người có liên quan.
Qua khám xét đã thu giữ được nhiều tài liệu, dữ liệu điện tử và tài sản có liên quan đến hành vi phạm pháp của các đối tượng, phục vụ công tác điều tra.
Công an đã khởi tố, bắt tạm giam Nguyễn Quang Hoàng cùng các thuộc cấp về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Ông Hoàng bị cáo buộc đã huy động vốn và chiếm đoạt của 7.541 khách hàng với tổng số tiền hơn 3.700 tỉ đồng.