Một báo cáo an ninh mạng gần đây cảnh báo hàng loạt ứng dụng Android phổ biến đang vô tình để lộ khóa truy cập Google Gemini, mở ra nguy cơ bị khai thác trái phép mà người dùng thông thường khó có thể nhận ra.
Theo báo cáo của Công ty an ninh mạng CloudSEK, vấn đề nằm ở các khóa API mà ứng dụng sử dụng để kết nối với dịch vụ của Google, vốn được ví như ‘chìa khóa’ cho phép ứng dụng giao tiếp với hệ thống AI của hãng.
Trước đây, các khóa này được xem là thành phần kỹ thuật bình thường và nhiều nhà phát triển vẫn tích hợp sẵn trong ứng dụng mà không gây lo ngại, do chúng không được thiết kế để mở rộng quyền truy cập theo cách nguy hiểm như hiện nay.
Tuy nhiên khi Google Gemini được tích hợp vào hệ sinh thái Google Cloud, các khóa truy cập cũ trở nên nhạy cảm hơn đáng kể, không chỉ còn là mã định danh kỹ thuật mà có thể trở thành cánh cửa truy cập vào các dịch vụ AI có tính phí.
Đáng chú ý, sự thay đổi này diễn ra âm thầm, khiến nhiều nhà phát triển không được cảnh báo đầy đủ rằng những khóa từng được xem là an toàn có thể bị khai thác theo cách hoàn toàn khác.
Theo cách ví von, một chiếc chìa khóa vốn chỉ mở cửa phụ nay có thể mở cả kho chứa tài sản giá trị, và nếu bị lộ, nó có thể bị sử dụng để truy cập trái phép vào các tài nguyên không thuộc quyền sở hữu.
Vấn đề nằm ở chỗ các doanh nghiệp hoặc nhà phát triển có thể chỉ phát hiện sự cố khi chi phí sử dụng tăng bất thường.
Báo cáo cho biết 22 ứng dụng Android phổ biến đang gặp tình trạng này, với tổng lượt cài đặt hơn 500 triệu, cho thấy mức độ ảnh hưởng không chỉ giới hạn ở một số ít ứng dụng mà có thể tác động tới hàng trăm triệu người dùng trên toàn cầu.
Dù không trực tiếp nhìn thấy các khóa API, người dùng cuối vẫn có nguy cơ chịu ảnh hưởng nếu ứng dụng họ sử dụng không được bảo vệ đúng cách.
Điều khiến sự cố này đáng lo là hậu quả không dừng ở khía cạnh kỹ thuật. Khi khóa API bị lộ, kẻ xấu có thể dùng nó để gửi yêu cầu đến Gemini như thể họ là người được phép sử dụng dịch vụ.
Mỗi lần như vậy có thể làm phát sinh chi phí cho chủ tài khoản hoặc đơn vị sở hữu hệ thống. Nếu việc khai thác diễn ra liên tục, hóa đơn có thể tăng rất nhanh.
Báo cáo của CloudSEK nêu ra những trường hợp thiệt hại tài chính thực tế. Có cá nhân được cho là mất hơn 15.000 USD chỉ trong một đêm vì tài khoản bị khai thác trái phép. Một doanh nghiệp ở Nhật Bản cũng chịu tổn thất lên tới khoảng 128.000 USD. Những con số này cho thấy đây không còn là rủi ro trên lý thuyết, mà là vấn đề có thể gây thiệt hại rất cụ thể và rất nặng nề.
Với người dùng phổ thông, câu hỏi đặt ra là: Mình có thể làm gì? Thực tế, đa số người dùng sẽ không tự mình kiểm tra được khóa API hay cấu hình hệ thống phía sau ứng dụng. Nhưng điều đó không có nghĩa là bạn hoàn toàn bất lực.
Cách an toàn nhất là ưu tiên các ứng dụng uy tín, có cập nhật thường xuyên, và tránh cài đặt những ứng dụng lạ không rõ nguồn gốc. Với các ứng dụng đã dùng lâu ngày, việc cập nhật phiên bản mới nhất cũng rất quan trọng, vì nhiều bản vá bảo mật thường được phát hành theo kiểu âm thầm nhưng cần thiết.
Ở phía nhà phát triển, sự cố này là lời nhắc rõ ràng rằng một thay đổi hạ tầng dù nhỏ cũng có thể tạo ra hậu quả lớn nếu không được đánh giá lại toàn diện. Các khóa API cần được quản lý chặt chẽ hơn, giới hạn quyền truy cập rõ ràng hơn, và phải có cơ chế theo dõi bất thường để phát hiện sớm các hành vi khai thác trái phép. Khi AI ngày càng đi sâu vào ứng dụng hằng ngày, an toàn không còn là lớp bổ sung, mà phải trở thành phần cốt lõi ngay từ đầu.
Cục Tần số vô tuyến điện cho biết trong sáng 17/4, đơn vị chức năng của Cục đã xử lý thành công một trường hợp nhiễu tín hiệu tại khu vực Mễ Trì Thượng (phường Từ Liêm, Hà Nội). Nguyên nhân được xác định là hệ thống thiết bị nút gọi phục vụ không dây, được gắn trên các bàn của một quán cà phê gần đó.
Nút bấm này chạy bằng pin, truyền tín hiệu không dây cho phép khách hàng có thể bấm để gửi tín hiệu gọi nhân viên phục vụ. Thời gian qua, nhiều quán cà phê, nhà hàng ở Việt Nam sử dụng thiết bị này.
Theo Trung tâm Tần số vô tuyến điện khu vực I (Cục Tần số vô tuyến điện), sản phẩm tại quán cà phê kể trên gặp lỗi kỹ thuật, dẫn đến việc phát tín hiệu trên tần số 433,91 MHz. Tần số này trùng với dải hoạt động của nhiều loại chìa khóa thông minh trên ôtô, xe máy, gây hiện tượng nhiễu sóng khiến chìa khóa xe có thể bị tê liệt.
Từ tin báo của người dân tối hôm trước, Trung tâm đã tiến hành đo và phát hiện ra vị trí của nguồn gây nhiễu. Sau khi tháo pin để tắt các thiết bị trên, vấn đề đã được khắc phục.
Thời gian qua, Cục Tần số vô tuyến điện cũng nhiều lần phát hiện và xử lý các sự cố liên quan đến việc các thiết bị điện tử gặp sự cố, phát tín hiệu trùng với tần số của smartkey. Những nguồn gây nhiễu này thường đến từ các thiết bị không dây gặp lỗi như thiết bị rung trong quán cà phê, chìa khóa cửa cuốn, công tắc máy bơm nước. Phần lớn trong số này là các thiết bị không hợp quy, được người dân mua từ nguồn trôi nổi trên thị trường.
Để đảm bảo an toàn tần số và tránh các sự cố tương tự, Cục Tần số vô tuyến điện khuyến cáo người dân và tổ chức chỉ nên mua và sử dụng các thiết bị ứng dụng sóng vô tuyến điện có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, được chứng nhận, công bố hợp quy và có gắn dấu hợp quy theo quy định hiện hành. Khi gặp vấn đề tương tự cần phản ánh tới Cục để kịp thời xử lý.
Nhiều người dùng lo ngại con chip nhỏ bé trên thẻ tín dụng có thể lưu trữ toàn bộ lịch sử mua sắm cá nhân, từ món đồ nhỏ nhất đến những khoản chi xa xỉ. Tuy nhiên, sự thật có thể khiến bạn bất ngờ.
Theo đó, trong kỷ nguyên thanh toán không tiền mặt, con chip EMV (viết tắt của ba 'ông lớn' Europay, Mastercard và Visa) đã trở thành tiêu chuẩn bảo mật toàn cầu, dần thay thế hoàn toàn dải từ truyền thống vốn dễ bị sao chép. Nhưng liệu con chip này thực sự 'biết' bao nhiêu về thói quen tiêu dùng của chủ nhân?
Trái với lo ngại của số đông, con chip trên thẻ không hề lưu trữ lịch sử giao dịch hay mã PIN của người dùng. Những gì nó nắm giữ chỉ là các dữ liệu cơ bản để xác thực số tài khoản (ID duy nhất), tên chủ thẻ và ngày hết hạn.
Điểm mấu chốt tạo nên sự an toàn tuyệt đối nằm ở công nghệ mã hóa (Encryption) và Tokenization. Thay vì gửi số thẻ thật của bạn đến máy POS, con chip sẽ tạo ra mã giao dịch duy nhất cho mỗi lần chạm hoặc chèn thẻ. Mã này chỉ có giá trị một lần, khiến việc làm giả thẻ trở thành nhiệm vụ bất khả thi đối với các hacker.
Dù thẻ chip cực kỳ an toàn khi thanh toán trực tiếp, nhưng nó lại 'bất lực' trước các chiêu trò lừa đảo trực tuyến. Khi bạn tự tay nhập thông tin thẻ vào các trang web giả mạo hoặc biểu mẫu không an toàn, các tính năng bảo mật của chip sẽ hoàn toàn bị vô hiệu hóa. Rủi ro lúc này không nằm ở con chip, mà nằm ở sự thiếu cảnh giác của người dùng khi mua sắm online.
Dù con chip không lưu lịch sử mua hàng, nhưng hệ thống của ngân hàng và công ty phát hành thẻ thì có. Họ biết chính xác bạn đã chi bao nhiêu tiền, tại cửa hàng nào và vào lúc mấy giờ. Tuy nhiên, họ chỉ thấy được tên nhà cung cấp chứ không biết chi tiết 'giỏ hàng' của bạn (ví dụ: họ biết bạn thanh toán tại siêu thị, nhưng không biết bạn đã mua loại sữa hay nhãn hiệu thực phẩm nào).
Việc hiểu rõ cơ chế bảo mật của chip EMV không chỉ giúp bạn yên tâm hơn khi quẹt thẻ mà còn nhắc nhở một chân lý rằng công nghệ dù hiện đại đến đâu, sự cẩn trọng của chủ thẻ vẫn là lớp bảo mật quan trọng nhất.
Khi sử dụng ứng dụng Resource Monitor, người dùng có thể phát hiện trình duyệt Chrome của Google đang ghi dữ liệu vào ổ SSD liên tục. Mặc dù những lần ghi này không lớn, chúng diễn ra gần như không ngừng nghỉ. Điều đó cho thấy Chrome không chỉ lưu trữ các tập tin bộ nhớ đệm mà còn thực hiện nhiều cập nhật ngầm trong nền.
Nổi bật với tốc độ cao, bảo mật tốt và tích hợp với các dịch vụ của Google, nhưng việc Chrome ghi dữ liệu vào ổ SSD thường xuyên là một vấn đề quan trọng. Khi các trang web cập nhật tài nguyên, thư mục bộ nhớ cache sẽ được ghi đè, vì vậy nó liên tục thay đổi. Việc ghi dữ liệu vào ổ SSD liên tục có thể sớm làm giảm tuổi thọ của thiết bị, vấn đề đặc biệt quan trọng trong bối cảnh giá SSD đang ngày càng tăng cao.
Để kiểm soát tình trạng này, người dùng được khuyến cáo đặt giới hạn dung lượng bộ nhớ cache của Chrome bằng cách nhấp chuột phải vào biểu tượng trình duyệt Chrome, sau đó chọn Properties và nhập --disk-cache-size=104857600 vào phần Target. Với tinh chỉnh này, bộ nhớ cache của trình duyệt duy trì ở mức khoảng 100 - 150 MB.
Nhưng đó chưa phải là tất cả. Tiếp theo, người dùng cần chuyển bộ nhớ cache của Chrome ra khỏi ổ SSD bằng cách thêm cờ --disk-cache-dir="D:\ChromeCache" vào đường dẫn khởi động tương tự cách làm ở trên. Đây là cách giúp giảm tải cho ổ SSD chính. Người dùng có thể chuyển bộ nhớ cache sang ổ cứng phụ, ổ SSD phụ hoặc thậm chí ổ đĩa RAM, tùy thuộc vào nhu cầu sử dụng.
Về cơ bản, đường dẫn của Chrome cuối cùng sẽ là C:\Program Files\Google\Chrome\Application\ chrome.exe " --disk-cache-dir="D:\ChromeCache" --disk-cache-size=104857600. Trong số này, đường dẫn của Chrome có thể khác tùy thuộc thư mục cài đặt, trong khi D:\ChromeCache phụ thuộc vào phân vùng ổ đĩa mà người dùng muốn chuyển bộ nhớ cache.
Cuối cùng, người dùng nên tắt tùy chọn Tiếp tục từ nơi bạn đã dừng lại trong phần cài đặt khởi động của trình duyệt nhằm giảm thiểu ghi dữ liệu sau khi đóng Chrome. Người dùng cũng điều chỉnh tùy chọn Cài đặt > Hiệu suất > bật Tải trước các trang và chuyển thành ở trạng thái chuẩn để giảm việc lưu vào bộ nhớ đệm quá mức.
Mặc dù những điều chỉnh này không hoàn toàn chấm dứt việc ghi dữ liệu vào ổ đĩa, nhưng chúng đã giúp giảm đáng kể số lần ghi dữ liệu vào ổ SSD, làm cho Chrome hoạt động hiệu quả hơn mà không gây ra sự chậm trễ đáng kể trong quá trình sử dụng hằng ngày.
