Tại diễn đàn thảo luận “Đầu tư bắt đầu từ bảo vệ” do Công ty TNHH bảo hiểm nhân thọ FWD Việt Nam (FWD Việt Nam) tổ chức, diễn ra chiều 10.4 tại TP.HCM, các chuyên gia cho rằng một trong những vấn đề lớn của thị trường bảo hiểm nhân thọ thời gian qua là việc hiểu chưa đúng về các sản phẩm có yếu tố đầu tư, đặc biệt là bảo hiểm liên kết đơn vị.
Theo ông Ngô Trung Dũng – Phó tổng thư ký Hiệp hội bảo hiểm Việt Nam, nếu nhìn lại quá trình phát triển của bảo hiểm nhân thọ có thể thấy sản phẩm luôn phải thay đổi để đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của người dân.
Trước đây, bảo hiểm chủ yếu đáp ứng nhu cầu bảo vệ trước rủi ro. Tuy nhiên, khi đời sống kinh tế cải thiện, người dân bắt đầu quan tâm nhiều hơn đến tích lũy tài sản, đầu tư tài chính và hoạch định dài hạn. Chính vì vậy, các sản phẩm bảo hiểm có yếu tố đầu tư ra đời như một bước phát triển tự nhiên của thị trường. Đây là dòng sản phẩm kết hợp giữa bảo vệ và đầu tư, vừa giúp khách hàng phòng ngừa rủi ro, vừa mở ra cơ hội tích lũy tài sản trong dài hạn. Tuy nhiên, cũng từ đây xuất hiện nhiều cách hiểu chưa đầy đủ, dẫn đến kỳ vọng sai lệch. Đầu tiên là nhiều khách hàng chỉ nhìn vào yếu tố đầu tư mà bỏ qua bản chất bảo hiểm của sản phẩm.
“Đây là sản phẩm kết hợp, vừa có phần bảo vệ vừa có phần đầu tư. Nếu chỉ tập trung vào đầu tư, khách hàng rất dễ kỳ vọng sai về sản phẩm”, ông nói. Thực tế, với các sản phẩm bảo hiểm liên kết đơn vị, yếu tố bảo vệ vẫn là nền tảng cốt lõi. Phần đầu tư đóng vai trò hỗ trợ gia tăng giá trị tài sản nhưng không thay thế chức năng bảo vệ tài chính cho người tham gia và gia đình.
Hiểu lầm thứ hai đến từ việc kỳ vọng lợi nhuận quá cao. Theo các chuyên gia, trong một số giai đoạn trước đây, hoạt động tư vấn từng nhấn mạnh nhiều vào khả năng sinh lời, khiến khách hàng hình dung đây là một kênh đầu tư có thể mang lại mức lợi nhuận cao, thậm chí 20 – 30% mỗi năm.
“Việc nhấn mạnh quá nhiều vào lợi nhuận mà chưa giải thích đầy đủ yếu tố bảo vệ đã khiến khách hàng hiểu sai bản chất sản phẩm”, ông Dũng nhận định. Trong khi đó, với đặc thù của sản phẩm bảo hiểm liên kết đơn vị, lợi nhuận không được cam kết mà phụ thuộc vào diễn biến thị trường và danh mục đầu tư. Vì vậy, việc kỳ vọng mức sinh lời cao trong ngắn hạn là không phù hợp.
Hiểu lầm thứ ba là việc nhiều người tiếp cận sản phẩm bảo hiểm với tâm lý đầu tư ngắn hạn. Theo ông Dũng, đây là cách tiếp cận sai, bởi bản chất của bảo hiểm nhân thọ là một giải pháp tài chính dài hạn. “Yếu tố đầu tư trong bảo hiểm không phải là công cụ lướt sóng. Đây là đầu tư gắn với kế hoạch tài chính dài hạn và phải đi cùng yếu tố bảo vệ”, ông nhấn mạnh.
Cùng quan điểm, bà Dương Kim Anh – Giám đốc đầu tư Công ty Quản lý Quỹ Vietcombank cho rằng, khi nhắc đến đầu tư, phần lớn nhà đầu tư đều nghĩ đến lợi nhuận. Tuy nhiên với bảo hiểm nhân thọ thì yếu tố đầu tiên cần nhìn nhận vẫn là tính dài hạn. “Không ai tham gia bảo hiểm nhân thọ chỉ để nghĩ đến một vài tháng hay một năm. Người ta hướng đến sự an tâm lâu dài cho bản thân và gia đình”, bà nói.
Theo bà Kim Anh, khi yếu tố đầu tư được tích hợp trong sản phẩm bảo hiểm, bản thân phần đầu tư đó cũng phải phù hợp với tính chất dài hạn. Việc đánh giá hiệu quả đầu tư trong ngắn hạn hoặc so sánh trực tiếp với các kênh đầu tư thuần túy là không phù hợp.
Một điểm quan trọng khác được các chuyên gia nhấn mạnh là yếu tố rủi ro. Bà Kim Anh nhấn mạnh, không có kênh đầu tư nào hoàn toàn không có rủi ro, kể cả những kênh được xem là an toàn như gửi tiết kiệm. Các thị trường như vàng, chứng khoán, bất động sản đều có biến động. Nếu kỳ vọng lợi nhuận càng cao thì mức độ rủi ro đi kèm cũng càng lớn. Do đó, nhà đầu tư cần hiểu rõ khẩu vị rủi ro của mình, bao gồm khả năng chịu biến động, thời gian đầu tư và mục tiêu tài chính. Khi xác định được những yếu tố này, việc lựa chọn sản phẩm phù hợp sẽ trở nên thực tế và hiệu quả hơn.
Tại diễn đàn, các ý kiến đều thống nhất rằng cần định vị lại đúng vai trò của bảo hiểm trong tổng thể kế hoạch tài chính cá nhân. Trong đó, bảo vệ phải là nền tảng trước khi tính đến đầu tư và tích lũy.
Cũng trong khuôn khổ sự kiện, FWD Việt Nam đã ra mắt sản phẩm bảo hiểm liên kết đơn vị mới “FWD Đầu tư đón đầu”. Sản phẩm được giới thiệu là đáp ứng đồng thời hai nhu cầu bảo vệ tài chính và đầu tư tăng trưởng tài sản, có các đặc điểm như linh hoạt lựa chọn kế hoạch bảo vệ, thưởng định kỳ và cho phép khách hàng chủ động phân bổ danh mục đầu tư.
Ông Phương Tiến Minh cho biết: “Bảo vệ tài chính vẫn là nền tảng cốt lõi của bảo hiểm nhân thọ. Các sản phẩm mới cần giúp khách hàng vừa được bảo vệ, vừa có thêm công cụ để hoạch định tài chính dài hạn”.
VIB sẽ chia trả cổ tức với tổng tỷ lệ gần 18,75% trong năm 2026. Cụ thể, VIB dự kiến trả cổ tức 9% bằng tiền mặt (tương đương gần 3.064 tỉ đồng), phát hành tỷ lệ 9,5% cổ phiếu thưởng cho cổ đông hiện hữu và 0,24% cổ phiếu theo chương trình ESOP. Về phương án tăng vốn điều lệ, VIB dự kiến phát hành thêm hơn 323 triệu cổ phiếu, tương đương tỷ lệ 9,5% cho cổ đông hiện hữu và phát hành 8 triệu cổ phiếu ESOP, tỷ lệ 0,24% cho người lao động. Nguồn sử dụng để tăng vốn điều lệ gồm lợi nhuận sau thuế chưa phân phối lũy kế và quỹ dự trữ bổ sung vốn điều lệ căn cứ trên báo cáo tài chính năm 2025 đã được kiểm toán. Sau phát hành, vốn điều lệ của VIB sẽ tăng từ 34.040 tỉ đồng lên gần 37.354 tỉ đồng.
Ngoài lợi nhuận trước thuế năm 2025 đạt 9.105 tỉ đồng, tăng 1% so với năm 2024, ROE đạt 16,5%. Ông Đặng Khắc Vỹ - Chủ tịch HĐQT VIB thông tin trước đại hội về tổng tài sản VIB năm 2025 đạt 556.000 tỉ đồng, tăng 13% so với năm 2024, lần đầu tiên trong lịch sử VIB vượt mốc nửa triệu tỉ đồng. Dư nợ tín dụng đạt 382.000 tỉ đồng, tăng 18%. Tiền gửi khách hàng và giấy tờ có giá đạt 330.000 tỉ đồng, tăng 10%. Tỷ lệ nợ xấu giảm còn 2,2%, giảm 20 điểm cơ bản so với mức 2,4% năm 2024. Đây là mức thấp nhất trong giai đoạn 2023 - 2025. Hơn 90% danh mục tín dụng bán lẻ là các khoản vay có tài sản bảo đảm. Tỷ lệ an toàn vốn theo Basel III, VIB đã hoàn tất Basel III theo phương pháp tiêu chuẩn trước lộ trình ngành, hệ số CAR đạt 12,2% cho thấy bảng cân đối của chúng ta vừa có khả năng chịu đựng áp lực, vừa hỗ trợ tăng trưởng.
Khối ngân hàng bán lẻ vẫn là động cơ tăng trưởng chính và lợi thế cạnh tranh. Dư nợ bán lẻ đạt gần 273.000 tỉ đồng, chiếm 70% tổng dư nợ, thuộc nhóm tỷ trọng bán lẻ cao nhất trong hệ thống ngân hàng Việt Nam. Năm 2025, VIB chính thức gia nhập "câu lạc bộ triệu thẻ" với hơn 1,1 triệu thẻ lưu hành, tăng 29%. Tổng chi tiêu qua thẻ lần đầu tiên vượt 5 tỉ USD, tăng 19%. Đây là mức chi tiêu thực tế, phản ánh tần suất sử dụng cao, không phải chỉ sở hữu thẻ rồi để trong ví. Thu nhập phí từ thẻ và dịch vụ bán lẻ vượt 2.000 tỉ đồng, tăng 21%. VIB cải thiện cơ cấu doanh thu, tổng thu nhập ngoài lãi vượt 3.500 tỉ đồng, chiếm 24% tổng thu nhập hoạt động. 97% tổng giao dịch của khách hàng cá nhân hiện được thực hiện qua kênh số. Giao dịch số đạt gần 680 triệu giao dịch, tăng 30% so với cùng kỳ. Tổng giá trị giao dịch số đạt 4,6 triệu tỉ đồng, tăng 26%. Đối với khối khách hàng doanh nghiệp, dư nợ tín dụng doanh nghiệp tăng 58% so với cùng kỳ. Thu nhập phí tăng 280%. Tiền gửi không kỳ hạn (CASA) của khối doanh nghiệp tăng 20%.
Ông Đặng Khắc Vỹ cho biết: "Năm 2026 là năm chuyển tiếp, khép lại VIB 2.0 và là bệ phóng cho VIB 3.0 (2027 - 2036) kể từ ngày 1.1.2027. Trong đó, định hướng VIB trở thành ngân hàng bán lẻ, không chỉ là ngân hàng vay tiền, mà là ngân hàng giao dịch, tiết kiệm, đầu tư và bảo vệ tài chính xuyên suốt vòng đời của mỗi người. VIB sẽ tiếp tục đà tăng trưởng một cách chọn lọc đối với mảng ngân hàng doanh nghiệp, không chạy theo tăng trưởng tín dụng doanh nghiệp đơn thuần. VIB đưa ra kế hoạch năm 2026 tổng tài sản tăng 15%, lên 637.826 tỉ đồng; dư nợ tín tăng 15%, lên 439.279 tỉ đồng; huy động tăng 26%, lên 415.968 tỉ đồng. Vốn chủ sở hữu của ngân hàng cũng tăng 18%, lên 55.369 tỉ đồng, lợi nhuận trước thuế tăng 27%, lên 11.550 tỉ đồng và tỷ lệ nợ xấu dưới 3%".
Ngoài Tổng giám đốc Vũ Minh Châu bị khởi tố, bắt giam về tội vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng, PC03 Công an Hà Nội cũng khởi tố 3 người khác ở Công ty TNHH Bảo Tín Minh Châu với cùng tội danh, gồm: Vũ Minh Tú, Trưởng ban Trợ lý độc lập (con trai ông Châu) và nhân viên kế toán về tội vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng.
Trước năm 2024, ông Vũ Minh Châu và Vũ Minh Tú đã chỉ đạo các nhân viên bộ phận kế toán sử dụng 2 hệ thống phần mềm để quản lý và kê khai báo cáo thuế.
Theo dữ liệu được trích xuất trong giai đoạn 2020 - 2023, bước đầu, cơ quan điều tra xác định: doanh thu thực tế của Công ty TNHH Bảo Tín Minh Châu từ năm 2020 đến năm 2023 là khoảng 13.700 tỉ đồng, chênh lệch so với báo cáo thuế của công ty là khoảng 9.700 tỉ đồng; gây thiệt hại cho ngân sách nhà nước là khoảng 150 tỉ đồng.
Trước vụ việc nêu trên, Bảo Tín Minh Châu từng bị phát hiện loạt vi phạm, chịu mức phạt nhiều tỉ đồng.
Cụ thể, tháng 9.2025, Ủy ban Cạnh tranh quốc gia (Bộ Công thương) thông báo ra quyết định xử phạt 3 doanh nghiệp kinh doanh vàng, trong đó có Bảo Tín Minh Châu.
Hành vi vi phạm của doanh nghiệp là đưa thông tin gây nhầm lẫn về sản phẩm nhằm thu hút khách hàng của doanh nghiệp khác. Ngoài mức phạt 200 triệu đồng, Bảo Tín Minh Châu phải đăng cải chính thông tin tại địa chỉ https://btmc.vn.
Trước đó, ngày 30.5.2025, Ngân hàng Nhà nước công bố kết luận thanh tra 6 công ty, ngân hàng về việc chấp hành chính sách, pháp luật trong hoạt động kinh doanh vàng, trong đó có chỉ ra loạt vi phạm của Bảo Tín Minh Châu.
Kết luận thanh tra nêu rõ, ngoài các vi phạm về chế độ hóa đơn, chứng từ kế toán, thuế... trong hoạt động kinh doanh vàng, doanh nghiệp này còn vi phạm về chấp hành chế độ báo cáo hoạt động kinh doanh mua, bán vàng miếng; vi phạm về giao dịch bán vàng với giá bán cao hơn giá niêm yết.
Cạnh đó là vi phạm quy định về thương mại điện tử, sử dụng công nghệ số để kinh doanh vàng, như: không công bố trên "website: btmc.vn" thông tin vận chuyển và giao nhận; quy trình tiếp nhận, trách nhiệm xử lý khiếu nại của khách hàng và cơ chế giải quyết tranh chấp liên quan đến hợp đồng được giao kết trên website thương mại điện tử.
Không xây dựng, ban hành chính sách đảm bảo an toàn, an ninh cho việc thu thập và sử dụng thông tin cá nhân của người tiêu dùng trên "website: btmc.vn"...
Theo kết luận thanh tra của Ngân hàng Nhà nước, Bảo Tín Minh Châu còn vi phạm một số quy định của pháp luật về hoạt động phòng, chống rửa tiền.
Cụ thể như ban hành quy định nội bộ có nội dung không đầy đủ; không có hệ thống quản lý để xác định khách hàng nước ngoài là cá nhân có ảnh hưởng chính trị; không thực hiện báo cáo giao dịch có giá trị lớn phải báo cáo liên quan đến hoạt động kinh doanh vàng.
Không thực hiện nhận biết thông tin khách hàng; không thực hiện phân loại khách hàng theo mức độ rủi ro về rửa tiền; không thực hiện việc đánh giá rủi ro về rửa tiền; không phân công hoặc không đăng ký phân công cán bộ, bộ phận chịu trách nhiệm về phòng, chống rửa tiền, phòng, chống tài trợ khủng bố...
Đáng chú ý, Bảo Tín Minh Châu hạch toán chi phí quà tặng vào giá vốn của hàng hóa dịch vụ mua vào không đúng quy định, dẫn đến giảm số thuế giá trị gia tăng phải nộp…
Ngay khi kết thúc thanh tra trực tiếp, Thanh tra Ngân hàng Nhà nước đã có báo cáo một số vụ việc qua thanh tra hoạt động kinh doanh vàng tại Bảo Tín Minh Châu có vi phạm pháp luật, dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự. Thống đốc Ngân hàng Nhà nước đã phê duyệt, có văn bản chuyển thông tin sang Bộ Công an để xác minh, điều tra, xử lý.
Cùng đó, Chánh thanh tra Ngân hàng Nhà nước đã ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính 2,64 tỉ đồng đối với Bảo Tín Minh Châu liên quan đến một số vi phạm quy định về hoạt động phòng, chống rửa tiền và chế độ thông tin báo cáo mua, bán vàng miếng.
Trong 6 công ty, ngân hàng mà Ngân hàng Nhà nước công bố kết luận thanh tra, Bảo Tín Minh Châu có mức phạt cao nhất. Đơn vị bị phạt thấp nhất ở mức 380 triệu đồng.
Đây là lần đầu tiên tại Việt Nam một tổ chức đạt chứng nhận này, đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc nâng cao năng lực đào tạo nhân lực kỹ thuật của ngành hàng không theo các tiêu chuẩn quốc tế.
EASA Part 147 là tiêu chuẩn quốc tế trong lĩnh vực đào tạo kỹ thuật bảo dưỡng tàu bay, cho phép các tổ chức đào tạo kỹ sư bảo dưỡng theo chuẩn châu Âu. Thông qua chương trình này, các kỹ sư có thể được cấp chứng chỉ ký xác nhận bảo dưỡng đối với các loại tàu bay quốc tế, đặc biệt là các tàu bay đăng ký tại châu Âu.
Việc một tổ chức tại Việt Nam đạt chứng nhận EASA Part 147 cho thấy năng lực đào tạo kỹ thuật hàng không trong nước đã đáp ứng được các chuẩn mực quốc tế và tiết kiệm được 90% chi phí đào tạo. Đây là yếu tố quan trọng trong bối cảnh đội tàu bay của Việt Nam ngày càng hiện đại và nhu cầu nhân lực kỹ thuật chất lượng cao tiếp tục gia tăng cùng với sự phát triển của thị trường hàng không.
Với chứng nhận này, VAECO trở thành tổ chức đầu tiên tại Việt Nam đạt EASA Part 147, đồng thời là một trong bốn đơn vị tại Đông Nam Á sở hữu đồng thời EASA Part 145 và Part 147 cho hoạt động sửa chữa, bảo dưỡng và đào tạo kỹ thuật tàu bay. Dấu mốc này cho thấy ngành hàng không Việt Nam đang từng bước xây dựng nền tảng kỹ thuật đạt chuẩn quốc tế, góp phần nâng cao khả năng tự chủ kỹ thuật và độ tin cậy khai thác.
Thành quả trên là kết quả của dự án được VAECO chuẩn bị kỹ lưỡng từ năm 2024 với các yêu cầu khắt khe về tiêu chuẩn, nguồn lực và năng lực tổ chức. Cùng sự đồng hành và chỉ đạo sát sao của Cục Hàng không, đơn vị đã xây dựng và vận hành toàn bộ hệ thống đào tạo theo chuẩn EASA, từ phát triển đội ngũ giảng viên, chuẩn hóa chương trình đến xây dựng hệ thống tài liệu đào tạo.
Ông Trần Quốc Hoài, Tổng giám đốc VAECO, cho biết: "Việc đạt chứng nhận EASA Part 147 là bước tiến quan trọng trong quá trình nâng cao chất lượng nguồn nhân lực kỹ thuật và chuẩn hóa công tác đào tạo bảo dưỡng tàu bay theo các tiêu chuẩn quốc tế. Làm chủ hệ thống đào tạo theo chuẩn châu Âu giúp VAECO chủ động phát triển đội ngũ kỹ sư bảo dưỡng, đồng thời góp phần củng cố nền tảng an toàn khai thác và nâng cao năng lực kỹ thuật của ngành hàng không Việt Nam trong bối cảnh đội tàu bay ngày càng hiện đại".
Ở tầm rộng hơn, dấu mốc này cũng góp phần nâng cao năng lực kỹ thuật của ngành hàng không Việt Nam, đặc biệt trong lĩnh vực đào tạo và phát triển nguồn nhân lực bảo dưỡng tàu bay. Đây là một trong những yếu tố nền tảng để ngành hàng không phát triển bền vững và từng bước nâng cao khả năng cạnh tranh trong khu vực.
Cũng tại sự kiện, VAECO ký kết các thỏa thuận hợp tác đào tạo với Trường Đại học Giao thông Vận tải TP.HCM (UTH), Công ty TNHH Hàng không Mặt trời Phú Quốc (SPA) và Hội Khoa học và công nghệ hàng không Việt Nam (VAAST) nhằm phát triển các chương trình đào tạo kỹ thuật hàng không phù hợp với nhu cầu thực tiễn, đồng thời tăng cường chia sẻ nguồn lực và kinh nghiệm trong đào tạo theo tiêu chuẩn EASA.
VAECO hiện là đơn vị sửa chữa, bảo dưỡng tàu bay hàng đầu Việt Nam, được phê chuẩn bởi hơn 20 nhà chức trách hàng không trên thế giới như CAAV, FAA và EASA. Đơn vị không chỉ phục vụ đội tàu bay của Vietnam Airlines mà còn cung cấp dịch vụ kỹ thuật cho nhiều hãng hàng không lớn trên thế giới. Đáng chú ý, Tập đoàn Lufthansa của Đức đã đưa các tàu bay Airbus A350 bảo dưỡng tại VAECO, qua đó góp phần khẳng định năng lực kỹ thuật của Việt Nam trong lĩnh vực dịch vụ bảo dưỡng hàng không trong khu vực.