Tuy nhiên sự thay đổi này không chỉ tạo áp lực mà còn tạo ra cơ hội để hộ kinh doanh tiếp cận vốn cũng như mở rộng quy mô trong tương lai.
Việt Nam có hơn 5 triệu hộ kinh doanh đang hoạt động, đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế, tạo việc làm cho hàng triệu lao động và đóng góp không nhỏ vào ngân sách.
Thực tế, phần lớn hộ kinh doanh tại Việt Nam vận hành theo mô hình truyền thống, chưa tách bạch dòng tiền cá nhân và kinh doanh. Điều này tạo rào cản lớn khi quy mô kinh doanh tăng lên và các hộ này có nhu cầu tiếp cận nguồn vốn ngân hàng.
Thông tư 25 của Ngân hàng Nhà nước có hiệu lực từ 1-3 đã yêu cầu hộ kinh doanh tách bạch tài khoản cá nhân và tài khoản kinh doanh. Toàn bộ dòng tiền thu – chi phải thực hiện qua tài khoản đứng tên hộ kinh doanh.
Theo quy định tại Nghị định 68 của Chính phủ và Thông tư 18 của Bộ Tài chính, hộ kinh doanh phải thông báo cho cơ quan thuế các tài khoản ngân hàng và ví điện tử liên quan đến hoạt động kinh doanh.
Những thay đổi trên không chỉ tạo áp lực tuân thủ mà còn mở ra cơ hội tiếp cận nguồn vốn ngân hàng cho các hộ kinh doanh.
Tuy nhiên, để chính sách mới đi vào thực tế, hộ kinh doanh vẫn cần những hỗ trợ thiết thực để hiểu đúng, làm đúng và thích ứng với các yêu cầu mới về thuế.
Trên cơ sở đó, báo Tuổi Trẻ phối hợp Cục Thuế (Bộ Tài chính), Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương), Sở Công Thương TP.HCM thực hiện hội thảo với chủ đề: “Hộ kinh doanh: Minh bạch dòng tiền, mở rộng cơ hội kinh doanh” vào lúc 14h ngày 17-4 tới với quy mô 300 – 400 khách mời.
Khách mời tham dự dự kiến gồm: đại diện Cục Thuế, Thuế TP.HCM, Sở Công Thương TP.HCM, chuyên gia về thuế, đại diện doanh nghiệp, hộ kinh doanh, tiểu thương tại TP.HCM.
Hội thảo được tổ chức nhằm tiếp tục đồng hành cùng hộ kinh doanh trong giai đoạn thực thi chính sách mới; giúp người tham dự nắm rõ các nội dung cần lưu ý, chủ động thực hiện đúng quy định và từng bước chuẩn hóa hoạt động kinh doanh.
Hội thảo cũng là sự kiện mở đầu cho giai đoạn tiếp theo của dự án “Cùng hộ kinh doanh lên doanh nghiệp số”, tiếp tục hiện thực hóa tinh thần đồng hành cùng hộ kinh doanh thích ứng sự thay đổi về chính sách thuế, chuyển đổi số và từng bước chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp.
Mời hộ kinh doanh đặt câu hỏi cho đại diện Cục Thuế, Thuế TP.HCM, Sở Công Thương TP.HCM, các chuyên gia… TẠI ĐÂY
'Cấm' hộ kinh doanh có doanh thu thấp xuất hóa đơn: Hộ kinh doanh nhỏ lo gặp bất lợi
Tại dự thảo nghị định về hóa đơn điện tử (HĐĐT), chứng từ điện tử đang được Bộ Tài chính lấy ý kiến, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thuộc diện không chịu thuế giá trị gia tăng, không phải nộp thuế thu nhập cá nhân sẽ không sử dụng HĐĐT.
Điều này đồng nghĩa với việc nếu có doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm trở xuống, hộ kinh doanh sẽ không được xuất HĐĐT, dù trước đó đã đầu tư trang thiết bị và xuất HĐĐT theo yêu cầu của cơ quan thuế.
Phản ánh với chúng tôi, một số hộ kinh doanh cho biết đã được cơ quan thuế mời lên để ký cam kết ngừng sử dụng HĐĐT với lý do doanh thu năm 2025 chưa đến 1 tỉ đồng nên năm nay không được sử dụng HĐĐT nữa.
"Năm ngoái các hộ kinh doanh có doanh thu trên 200 triệu đồng đã phải mua phần mềm hóa đơn khởi tạo từ máy tính tiền, chuyển từ thuế khoán qua kê khai và sử dụng hóa đơn từ tháng 6-2025. Đến nay, khi các hộ đã quen dần thì lại yêu cầu ngưng", một hộ kinh doanh bức xúc.
Trước đó, theo hướng dẫn của cơ quan thuế vào năm 2025, hộ kinh doanh có doanh thu trên 200 triệu đồng/năm thuộc diện sử dụng HĐĐT. Do vậy, nhiều hộ kinh doanh cho biết đã tốn một khoản tiền không nhỏ và thời gian để mua phần mềm khởi tạo từ máy tính tiền, tập huấn... nhưng nay lại yêu cầu ngưng xuất HĐĐT.
Một hộ kinh doanh khác cho biết cơ quan thuế giải thích rằng quý 1 chỉ đạt doanh thu 300 triệu đồng nên chưa được xuất hóa đơn, nhưng điều vô lý là mức doanh thu 500 triệu đồng được áp dụng cho cả năm. "Nếu trung bình thêm 3 quý, doanh thu của chúng tôi sẽ đạt không dưới 500 triệu đồng nhưng cán bộ thuế vẫn không cho sử dụng hóa đơn nữa", vị này cho biết.
Trong các đợt tập huấn, các cán bộ thuế đều nói việc ước lượng doanh thu năm 2026 bao nhiêu là do các hộ thực hiện, cơ quan thuế không được dùng doanh thu năm 2025 để áp dụng cho năm 2026.
Trong khi đó, một số hộ nộp thuế khoán trong năm 2025, mức thuế ấn định tính ra chưa đến 3 tỉ đồng, buôn bán bình thường và ước doanh thu trong năm 2026 sẽ dưới 3 tỉ đồng - thuộc nhóm 2 - nhưng thuế cơ sở lại yêu cầu phải lên nhóm 3 và giải thích năm sau phải tăng hơn năm trước.
Theo tìm hiểu của Tuổi Trẻ, cách xử lý giữa các thuế cơ sở có khác nhau. Có cơ quan thuế cho hộ kinh doanh tự xác định, nếu xác định rằng doanh thu cả năm 2026 trên mức 500 triệu đồng, hộ kinh doanh viết cam kết và tiếp tục xuất hóa đơn.
Nếu hộ kinh doanh mới thành lập mà có lên cơ quan thuế làm việc và cam kết doanh thu năm 2026 trên mức 500 triệu đồng, cơ quan thuế này cũng cho sử dụng hóa đơn ngay từ khi hộ kinh doanh bắt đầu khởi sự hoạt động kinh doanh.
Bà Nguyễn Thị H., chủ một cơ sở dạy đàn tại Hà Đông (Hà Nội), cho biết hơn một tuần nay, nhiều phụ huynh có con theo học ở cơ sở đề nghị xuất HĐĐT. Do theo quy định mới, họ sẽ được giảm trừ chi phí học hành của con khi tính thuế thu nhập cá nhân.
Tuy nhiên, khi liên hệ với cơ quan thuế, bà được trả lời rằng cơ sở này không được xuất HĐĐT do có doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm. "Với quy định này, hộ kinh doanh nhỏ sẽ gặp bất lợi, mất cơ hội kinh doanh vì khách hàng có thể sẽ chuyển con sang học ở cơ sở được xuất HĐĐT", bà H. lo ngại.
Chị Khánh, kinh doanh giày trên đường Nơ Trang Long, phường Bình Lợi Trung, TP.HCM, cho hay bên cạnh bán cho khách lẻ, chị còn có một số mối bán sỉ cho một số đơn vị, trường học hằng năm để làm từ thiện. Tuy nhiên, những đơn vị này đòi hỏi phải có hóa đơn để đưa vào chi phí cũng như để minh bạch thu chi.
Trước đây, chị có thể mua hóa đơn lẻ của cơ quan thuế nhưng từ giữa năm 2025 đến nay hộ kinh doanh như chị không còn được mua hóa đơn lẻ và đến nay cũng không thuộc nhóm được xuất hóa đơn. Do vậy chị cũng mất luôn các mối sỉ này.
"Cơ quan thuế nên có phương án cho hộ kinh doanh nhỏ lẻ như tôi chứ nếu không, chúng tôi mãi không lớn lên được", chị Khánh đề nghị.
Tương tự, bà Nguyễn Hồng Đào (Cần Thơ) phản ánh một số khách hàng là cơ quan nhà nước cần hóa đơn để thanh quyết toán. Nếu không được xuất HĐĐT, hộ kinh doanh gặp khó khăn trong kinh doanh do không đáp ứng được yêu cầu của khách hàng.
Trong khi đó, hộ kinh doanh Nguyễn Thị Hồng (Ninh Bình) có doanh thu trên 3 tỉ đồng/năm, ngành nghề thu mua phế liệu đặt câu hỏi: Làm thế nào để trừ chi phí đầu vào khi mua hàng của cá nhân, cửa hàng nhỏ lẻ nằm trong diện không được xuất HĐĐT?
Không chỉ người bán, người mua cũng bị ảnh hưởng. Chị Thành, kế toán tại doanh nghiệp sản xuất thép (Hải Phòng), cho biết từ đầu năm đến nay phải đổi một số cơ sở cung cấp văn phòng phẩm, hoa tươi... do các cơ sở này nằm trong diện không được xuất HĐĐT.
"Trước đây các đơn vị này vẫn xuất HĐĐT từng lần nhưng nay chỉ có thể cung cấp bảng kê mà thôi. Với bảng kê, doanh nghiệp không thể hạch toán chi phí", chị Thành nói.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH kế toán thuế Keytas, cho biết chủ trương nhất quán lâu nay là khuyến khích kinh doanh minh bạch, đặc biệt với nhóm hộ kinh doanh chuyển sang áp dụng thuế kê khai từ năm nay.
"Việc sử dụng HĐĐT không chỉ bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng nếu phát sinh tranh chấp, mà còn giúp người mua có căn cứ khấu trừ chi phí khi quyết toán thuế", ông Tuấn nói và cho rằng việc xuất HĐĐT cũng giúp người bán minh bạch doanh thu, có cơ hội tiếp cận khách hàng, nhất là khách hàng doanh nghiệp.
Trong trường hợp không có HĐĐT, người mua có thể lập bảng kê thay thế khi hạch toán chi phí. Tuy nhiên, cách làm này vừa tốn thời gian, thiếu độ tin cậy, khiến nhiều doanh nghiệp buộc phải lựa chọn nhà cung cấp có thể xuất HĐĐT.
Ngược lại, HĐĐT sẽ giúp cơ quan thuế theo dõi doanh thu, chi phí và kiểm soát ngưỡng chịu thuế minh bạch, chính xác hơn.
Trong khi đó, bảng kê hoặc sổ theo dõi doanh thu chủ yếu dựa trên tự khai của hộ kinh doanh, nên khó kiểm soát. Như vậy, việc thay thế bằng bảng kê có thể làm tăng chi phí do phát sinh thêm thủ tục giấy tờ, thời gian lập và lưu trữ, tính minh bạch lại thấp hơn.
"Do vậy, thay vì cấm hoặc bắt buộc, chính sách nên cho phép hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh được quyền lựa chọn sử dụng HĐĐT, kể cả khi doanh thu dưới ngưỡng 500 triệu đồng/năm.
Điều này phù hợp với xu hướng chuyển đổi số, góp phần tạo môi trường kinh doanh bình đẳng, minh bạch và thuận lợi hơn cho người dân", ông Tuấn đề xuất.
Một chuyên gia lâu năm trong lĩnh vực thuế cũng cho rằng việc áp dụng quy định mới này sẽ gây nhiều khó khăn cho hộ kinh doanh có doanh thu dưới 500 triệu đồng. Do vậy, cơ quan thuế nên cho phép những hộ kinh doanh này được sử dụng HĐĐT đến hết năm nay.
"Nếu đến hết năm mà doanh thu không đủ 500 triệu đồng mới tính đến chuyện cho hay không cho xuất hóa đơn", vị này gợi ý.
Mixue lãi hơn 22.000 tỉ nhưng cửa hàng ở Việt Nam ‘co' lại: Chuyện gì xảy ra?
Kết thúc năm tài chính 2025, Mixue ghi nhận doanh thu đạt 33,5 tỉ nhân dân tệ (khoảng 128.000 tỉ đồng), tăng 35,2% so với năm 2024.
Lợi nhuận của doanh nghiệp đạt 5,9 tỉ nhân dân tệ (hơn 22.600 tỉ đồng), tăng 33,1%. Động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ doanh thu bán hàng hóa và thiết bị, cùng với sự gia tăng từ hoạt động nhượng quyền thương hiệu và các dịch vụ liên quan.
Đáng chú ý, cơ cấu doanh thu cho thấy nguồn thu của Mixue không đến chủ yếu từ phí nhượng quyền, mà từ hoạt động bán nguyên vật liệu và thiết bị cho các đối tác nhận quyền.
Báo cáo cho thấy mảng phân phối nguyên vật liệu và thiết bị mang về hơn 32,7 tỉ nhân dân tệ (hơn 125.000 tỉ đồng), chiếm tới 97,6% tổng doanh thu toàn hệ thống. Trong khi doanh thu từ phí dịch vụ nhượng quyền chỉ khoảng 793 triệu nhân dân tệ (hơn 3.000 tỉ đồng), chiếm khoảng 2,4%.
Mixue hoạt động theo mô hình nhượng quyền, trong đó các nhà đầu tư cá nhân có thể mở cửa hàng dưới thương hiệu của hãng và đồng thời phải mua toàn bộ máy móc, bao bì cũng như nguyên liệu pha chế trực tiếp từ công ty mẹ.
Cơ cấu doanh thu cho thấy Mixue vận hành theo mô hình của một doanh nghiệp sản xuất và phân phối nguyên liệu quy mô lớn, thay vì một chuỗi bán lẻ đồ uống thông thường.
Báo cáo tài chính của Mixue không thuyết minh chi tiết cơ cấu doanh thu theo từng thị trường, bao gồm Việt Nam.
Tính đến cuối năm 2025, Mixue đã xây dựng mạng lưới khoảng 60.000 cửa hàng trên toàn cầu, bao gồm Trung Quốc và 13 quốc gia khác. Số lượng cửa hàng tăng 13.000 so với năm trước đó.
Tuy nhiên tại Indonesia và Việt Nam là hai thị trường quốc tế lớn nhất của doanh nghiệp, số lượng cửa hàng lại có xu hướng giảm. Mixue cho biết tập trung vào việc tối ưu hóa các cửa hàng hiện có nhằm đảm bảo hoạt động lâu dài, bền vững và ổn định.
Thuyết minh trong báo cáo tài chính, Mixue cho biết ngành đồ uống tươi năm 2025 chứng kiến nhiều thay đổi sâu sắc, đặt ra các thách thức vận hành mới.
Các nền tảng trực tuyến bên thứ ba gia tăng trợ cấp tiêu dùng, góp phần mở rộng độ phủ của ngành nhưng đồng thời thúc đẩy sự dịch chuyển đơn hàng sang kênh trực tuyến, tạo áp lực lên năng lực vận hành số của các thương hiệu.
Bên cạnh đó, các chương trình khuyến mãi dựa trên trợ cấp cũng làm gia tăng kỳ vọng của người tiêu dùng về giá trị sản phẩm, nâng cao tiêu chuẩn cạnh tranh trong toàn ngành.
Trước bối cảnh này, Mixue tiếp tục củng cố các năng lực cốt lõi dựa trên ba trụ cột: chuỗi cung ứng, sở hữu trí tuệ thương hiệu và vận hành cửa hàng, đồng thời ưu tiên nâng cao năng lực vận hành số và giá trị sản phẩm nhằm thích ứng với sự chuyển dịch của ngành.
Trước đó trong báo cáo tài chính bán niên, doanh nghiệp cho biết việc thu hẹp số lượng cửa hàng tại Việt Nam nằm trong chiến lược tối ưu hóa vận hành. Mixue nhấn mạnh định hướng tập trung vào chất lượng và hiệu suất thay vì số lượng, đặc biệt tại các thị trường đã bão hòa hoặc cạnh tranh cao.
Các cửa hàng sau khi tái bố trí tại Việt Nam và Indonesia ghi nhận doanh số bình quân ngày tăng trên 50%. Việc đóng cửa các điểm bán không ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh chung của tập đoàn.
