Theo đó, Bộ GD-ĐT cho phép tuyển sinh nhiều đợt trong năm, đa dạng phương thức và mở rộng quyền tự chủ cho nhà trường. Tuy nhiên còn những băn khoăn vì có một số điểm chưa rõ, đặc biệt liên quan đến liên thông hệ thống và đối tượng tuyển sinh.
ThS Võ Công Trí, Phó hiệu trưởng thường trực Trường cao đẳng Kỹ thuật – Du lịch Sài Gòn (TP.HCM), cho rằng dự thảo đang đi theo hướng tích cực, mở thêm dư địa cho các cơ sở đào tạo.
Các trường được phép tuyển sinh nhiều đợt trong năm sẽ chủ động hơn trong kế hoạch tuyển sinh, đồng thời tạo điều kiện để người học có thêm cơ hội lựa chọn thời điểm nhập học phù hợp với nhu cầu.
Dự thảo cho phép thí sinh nộp hồ sơ cả trực tiếp và trực tuyến. Ông Trí nhận xét nếu so với xét tuyển đại học chủ yếu theo các đợt chung và đăng ký trên hệ thống trong khung thời gian cố định, cách thức đăng ký giáo dục nghề nghiệp linh hoạt hơn, giảm áp lực về thời điểm và thủ tục cho cả người học và các trường.
“Đặc biệt dự thảo vẫn mở ra khả năng để các trường cao đẳng tham gia hệ thống tuyển sinh chung của Bộ GD-ĐT cùng với các trường đại học, qua đó giúp mở rộng khả năng tiếp cận thí sinh ngay trong giai đoạn đăng ký nguyện vọng. Các trường có thể vừa tham gia hệ thống chung để tiếp cận nguồn thí sinh rộng hơn vừa chủ động triển khai các phương thức tuyển sinh riêng của mình”, ông Trí nói.
ThS Phạm Duy Đông – Phó hiệu trưởng Trường cao đẳng Cơ giới và Thủy lợi (Đồng Nai) – đánh giá dự thảo trao quyền cho cơ sở đào tạo tự chủ trong việc lựa chọn phương thức tuyển sinh. Nhà trường có thể quyết định xét tuyển, thi tuyển hoặc kết hợp giữa xét tuyển và thi tuyển tùy theo đặc thù ngành nghề và định hướng đào tạo được quyền tự chủ trong cách tuyển sinh.
Ngoài ra dự thảo có đề cập số lượng tuyển sinh thực tuyển hằng năm theo từng nhóm ngành, nghề đào tạo không vượt quá 15% so với số lượng đã xác định. Đối với những ngành, nghề có tỉ lệ người học bỏ học, thôi học hoặc chuyển sang ngành khác trong hai năm liên tiếp vượt quá 20%, dự thảo cho phép cơ sở đào tạo được xác định số lượng tuyển sinh tăng thêm tối đa 15%.
Theo ông Đông, đây là cách tiếp cận “khá sát với thực tế” bởi trong quá trình học tập, đặc biệt ở năm nhất, không ít sinh viên thay đổi lựa chọn do nhiều nguyên nhân khác nhau. “Quy định này giúp các trường có dư địa để điều chỉnh kế hoạch tuyển sinh, tránh tình trạng thiếu hụt người học ở một số ngành, nghề”, ông Đông nhận xét.
TS Đặng Minh Sự – Phó chủ tịch Hội Giáo dục nghề nghiệp TP.HCM – nói dự thảo quy chế lần này có nhiều điểm tích cực, đặc biệt ở việc tăng tính linh hoạt và mở rộng quyền tự chủ cho các cơ sở đào tạo. Tuy nhiên ông cho rằng cần tiếp tục hoàn thiện một số nội dung để đảm bảo tính đồng bộ trong toàn hệ thống.
Chẳng hạn vấn đề liên thông và tích hợp với hệ thống tuyển sinh chung của Bộ GD-ĐT cùng các trường đại học. Theo ông, dự thảo hiện mới dừng ở mức khuyến khích, chưa làm rõ việc tham gia hệ thống này là bắt buộc hay tự nguyện đối với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp.
Do vậy, ông Sự đề xuất cần quy định rõ lộ trình tham gia hệ thống tuyển sinh chung theo hướng bắt buộc nhằm đảm bảo sự thống nhất trong toàn hệ thống. Đồng thời cần xây dựng cơ chế chia sẻ và liên thông dữ liệu giữa giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học để hạn chế trùng lặp trong tuyển sinh, mở rộng nguồn thí sinh cho cả hai hệ thống.
ThS Ngô Thị Quỳnh Xuân, Hiệu trưởng Trường cao đẳng Du lịch Sài Gòn (TP.HCM), nói khâu phân nhóm ngành cần được xem xét điều chỉnh phù hợp thực tiễn đào tạo. Cụ thể, theo khoản 4 điều 3 của dự thảo, các trường chỉ được tự điều chỉnh số lượng tuyển sinh giữa các ngành cụ thể (mã cấp IV) khi các ngành này thuộc cùng một nhóm ngành (mã cấp III) và cùng trình độ đào tạo.
Trong khi đó theo danh mục hiện hành, lĩnh vực du lịch – dịch vụ lại đang bị tách thành hai nhóm riêng biệt gồm nhóm Du lịch (mã 68101) và nhóm Khách sạn, nhà hàng (mã 68102). Theo bà, cách phân nhóm này khiến các trường không thể linh hoạt điều tiết chỉ tiêu giữa các ngành có tính chất liên thông rất cao.
Ví dụ không thể giảm chỉ tiêu ngành hướng dẫn du lịch để tăng cho quản trị khách sạn dù thực tế đây là các lĩnh vực gắn bó chặt chẽ trong cùng một hệ sinh thái dịch vụ.
Bà Xuân kiến nghị về lâu dài có thể rà soát và điều chỉnh danh mục ngành, nghề đào tạo theo hướng gộp các lĩnh vực du lịch và khách sạn – nhà hàng vào cùng một nhóm ngành (mã cấp III).
Trường hợp chưa thể điều chỉnh ngay cần bổ sung cơ chế mở trong quy chế tuyển sinh, cho phép các cơ sở đào tạo được tự chủ điều chỉnh chỉ tiêu giữa các nhóm ngành (mã cấp III) nếu cùng thuộc một lĩnh vực lớn (mã cấp II).
Đây cũng là năm thứ 2 sinh viên khối ngành truyền thông của Trường ĐH Kinh tế - Tài chính TP.HCM (UEF) đến học và thực hành tại tòa soạn Báo Thanh Niên, sau khóa đào tạo môn Phương pháp biên tập diễn ra vào tháng 3 năm ngoái.
Tham dự lễ bế giảng, về phía Trường ĐH Kinh tế - Tài chính TP.HCM có tiến sĩ Phan Bảo Giang, Phó hiệu trưởng; thạc sĩ Lê Dũng, Trưởng phòng Đào tạo; thạc sĩ Trần Lê Thúy Quỳnh, Phó trưởng phòng Đào tạo; thạc sĩ Nguyễn Thị Bích Vân và thạc sĩ Hoàng Mi, cùng là Phó trưởng khoa Quan hệ công chúng và truyền thông.
Bên cạnh đó, buổi lễ còn có sự tham dự của thạc sĩ Trương Thị Ngọc Bích, Giám đốc Trung tâm thông tin - truyền thông và thạc sĩ Lâm Mỹ Trinh, Phó giám đốc Trung tâm Marketing và phát triển thương hiệu của UEF.
Điểm nhấn của lớp học năm nay là sinh viên ngành quan hệ công chúng tại UEF không chỉ được "chạm tay" vào thực tế nghề báo ở tòa soạn mà còn có cơ hội gặp gỡ và đối thoại với các nhân vật nổi tiếng vốn chỉ quen thuộc trên những bản tin. Đó là buổi cùng tham gia đón đoàn đại biểu Hội đồng Giao lưu chính trị Úc; buổi trò chuyện về chủ đề tin giả cùng các diễn viên Đức Thịnh, Thanh Thúy, Ngọc Trai ngay tại lớp.
"Điều khiến tôi ấn tượng là nhiều sinh viên đã mạnh dạn, tự tin bày tỏ chính kiến một cách rõ ràng, có chiều sâu khi được trao cơ hội tham gia trực tiếp vào các chương trình của báo", nhà báo Ngọc Mai, phó trưởng ban Quốc tế Báo Thanh Niên, cũng là giáo viên đứng lớp, chia sẻ.
Nhà báo Ngọc Mai đồng thời đánh giá sinh viên cả hai lớp đều có ý thức và tinh thần học tập rất tốt, cầu tiến và mong muốn học hỏi - thể hiện rõ nét qua việc luôn đặt rất nhiều câu hỏi cho các giảng viên. "Dù mỗi buổi học kéo dài 5 tiết, các bạn vẫn duy trì sự tập trung, chủ động chuẩn bị kỹ lưỡng và tham gia rất tích cực, tạo nên không khí lớp học sôi nổi", nhà báo Ngọc Mai chia sẻ.
"Mục tiêu của chương trình đào tạo thực chiến là giúp nhà trường tự hào, nhà tuyển dụng hài lòng và sinh viên tự tin. Và những người làm báo như chúng tôi rất vui vì được góp sức cho mục tiêu ấy", nhà báo Ngọc Mai nhấn mạnh.
Nguyễn Thị Bảo Trang, sinh viên năm ba, vừa hoàn thành khóa học, cho biết mình không chỉ được đào tạo các kỹ năng cứng như kỹ thuật quay chụp và dẫn dắt một chương trình talkshow chuyên nghiệp, mà còn học được tư duy tìm chọn khách mời, sản xuất chương trình hay từ cả những điều nhỏ nhặt như làm sao giúp khách mời bắt nhịp với người dẫn chương trình, làm sao thống nhất các ý kiến trong nhóm...
"Sau khi thực hành ngay tại Báo Thanh Niên, chúng tôi nhận ra mình vẫn còn nhiều sai sót và chính những va vấp này sẽ giúp chúng tôi trưởng thành hơn khi bước chân vào thị trường lao động sắp tới", nữ sinh viên có dự định theo đuổi các vị trí công việc ở phía sau cánh gà, đặc biệt là vai trò đạo diễn, chia sẻ.
Sau đây là một số hình ảnh khác về hai lớp học vừa được tổ chức tại tòa soạn:
Đại học Yonsei và Đại học Korea đang đối mặt làn sóng chỉ trích sau các báo cáo về việc tuyển dụng học giả ưu tú nước ngoài nhưng thực tế những người này không giảng dạy hay cư trú tại Hàn Quốc.
Theo nhận định của Yonhap News, đây có thể là chiến lược nhằm "lách luật" của các bảng xếp hạng đại học danh tiếng như QS và THE. Cụ thể, nếu tên của trường được liệt kê ở phần tác giả của một bài báo, bài đó sẽ được tính vào tổng sản lượng nghiên cứu của trường.
Đại học Yonsei được cho đã bắt đầu lộ trình này từ năm 2017 qua chương trình "Yonsei Frontier Lab", ưu đãi lên tới 30.000 USD để các nhà nghiên cứu nước ngoài ghi tên Yonsei vào danh sách đơn vị liên kết trong các bài báo công bố quốc tế.
Kết quả là trong vòng 6 năm, nhóm này đã đóng góp hàng trăm bài báo cho trường. Thứ hạng của Yonsei trên bảng xếp hạng QS đã nhảy vọt từ ngoài top 100 năm 2018 lên vị trí thứ 70 thế giới vào năm 2023.
Đại diện Đại học Yonsei cho biết trường từng bổ nhiệm các học giả này trong thời gian đại dịch Covid-19, nhưng đã chấm dứt hợp đồng với khoảng 14 người vào năm 2022, sau khi nhận thấy việc thiếu trao đổi thực chất có thể gây ra những rắc rối về mặt pháp lý.
Phía nhà trường cũng phủ nhận chi tiền để yêu cầu học giả ghi danh trường, mà chỉ nhằm hỗ trợ đi lại và sinh hoạt.
Tương tự, chương trình "K-Club" do Đại học Korea triển khai năm 2023 thu hút khoảng 150 học giả nước ngoài. Thứ hạng của trường trên bảng xếp hạng THE đã nhảy từ ngoài top 200 lên vị trí 156 vào năm 2026.
Phân tích từ cơ sở dữ liệu Scopus cho thấy, trong hơn 8.700 bài báo liên quan đến Đại học Korea năm ngoái, hơn 1.000 bài (khoảng 11%) thuộc về các thành viên của K-Club. Tính đến giữa tháng 3, tỷ lệ này đã tăng lên 12,5%.
Đáng chú ý, phần lớn học giả này đang công tác toàn thời gian tại các viện nghiên cứu hoặc đại học khác ở nước ngoài. Sau khi nhận danh hiệu giáo sư thỉnh giảng của Đại học Korea, họ liệt kê tên trường này như một đơn vị công tác thứ hai hoặc thứ ba.
Điển hình là Zahoor Ahmed, một phó giáo sư người Pakistan, nổi tiếng với tần suất công bố bài báo khoa học "khủng" (trung bình hai tuần một bài), dù cho tới nay, ông chưa từng đặt chân đến khuôn viên Đại học Korea để làm việc.
Phía trường khẳng định mục tiêu của K-Club là thúc đẩy hợp tác quốc tế, nhưng số liệu thực tế lại cho thấy một bức tranh khác. Chỉ khoảng 8% trong số 1.600 bài báo của các giáo sư K-Club có tên đồng tác giả là giảng viên cơ hữu của trường này.
Giải thích, Đại diện Đại học Korea cho rằng đây là mô hình "hợp tác nghiên cứu từ xa", phù hợp với xu hướng số hóa toàn cầu, tương tự cách làm của Harvard, MIT hay Imperial College London.
Trường cũng bác bỏ cách gọi "giáo sư ma", khẳng định đóng góp học thuật không nên bị đánh giá chỉ dựa trên việc các nhà nghiên cứu có mặt trực tiếp tại trường hay không.
Trong tiêu chí xếp hạng đại học thế giới của THE, môi trường nghiên cứu và chất lượng nghiên cứu chiếm tổng cộng 59% trọng số. QS cũng coi nghiên cứu và khám phá là tiêu chí có sức nặng nhất, quyết định 50% thứ hạng của trường.
Chiều 8/4, Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng thừa ủy quyền Thủ tướng trình Quốc hội dự án Luật Thủ đô sửa đổi.
Theo dự thảo, Chủ tịch UBND TP Hà Nội được quyết định thành lập, chia tách, sáp nhập, giải thể, đổi tên, cấp phép hoạt động đối với các trường đại học, cao đẳng công lập do thành phố quản lý. Đồng thời, người đứng đầu chính quyền thành phố cũng có thẩm quyền tương tự với các cơ sở đại học, cao đẳng tư thục trên địa bàn. Hiện nay, thẩm quyền này thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Cơ quan soạn thảo cho biết đề xuất nhằm cụ thể hóa chủ trương phân cấp, phân quyền, tăng tính chủ động, kịp thời trong quản lý và phát triển hệ thống giáo dục đại học, cao đẳng tại Thủ đô.
Chính sách hướng tới tạo điều kiện để người dân và sinh viên tiếp cận chương trình đào tạo tiên tiến với chi phí hợp lý, đồng thời giữ nguồn lực tài chính trong nước, thu hút sinh viên quốc tế, thúc đẩy phát triển kinh tế tri thức.
Dự thảo cũng giao quyền cho Chủ tịch Hà Nội thành lập, chia tách, sáp nhập, giải thể, đổi tên, cấp phép hoạt động đối với trường đại học, cao đẳng có vốn đầu tư nước ngoài, liên kết đào tạo với cơ sở nước ngoài sau khi có ý kiến của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Trong lĩnh vực giáo dục phổ thông, Chính phủ đề xuất cho phép UBND TP Hà Nội điều chỉnh, bổ sung chương trình giáo dục mầm non và phổ thông, bảo đảm mục tiêu, chuẩn đầu ra và nội dung bắt buộc của chương trình quốc gia.
Thành phố cũng được ban hành chương trình giáo dục đối với cơ sở nhiều cấp học, cơ sở chất lượng cao, mô hình tiên tiến, hiện đại, phù hợp định hướng phát triển giáo dục của Thủ đô.
Dự thảo đề xuất giao HĐND TP Hà Nội quy định giá dịch vụ khám chữa bệnh tại các cơ sở y tế công lập do thành phố quản lý, đồng thời bố trí ngân sách hỗ trợ những gia đình khó khăn.
HĐND thành phố cũng được quy định dịch vụ, giá dịch vụ và thanh toán bảo hiểm y tế đối với khám chữa bệnh lưu động, từ xa; quyết định việc khám sức khỏe, sàng lọc miễn phí định kỳ hằng năm cho người dân theo lộ trình phù hợp với khả năng ngân sách.
Dự thảo luật cho phép Hà Nội ban hành quy định khác hoặc bổ sung biện pháp đặc thù trong trường hợp chưa có hướng dẫn của Chính phủ, nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn về giao thông, môi trường và thủ tục hành chính.
Thủ đô cũng được đề xuất quyền thí điểm các cơ chế, chính sách mới hoặc khác với quy định hiện hành trong các lĩnh vực như tổ chức bộ máy, kinh tế số, quản trị đô thị và huy động nguồn lực phát triển.
Quốc hội sẽ thảo luận và xem xét thông qua Luật Thủ đô sửa đổi tại kỳ họp thứ nhất.
