Người phụ nữ sống ở Đống Đa không nhớ mình đã ngồi im bao lâu trong phòng khám, hình ảnh đứa con lớn lên thiếu mẹ hiện ra không dứt. Nhưng tinh thần thép được rèn qua 20 năm một mình bươn chải ở Hà Nội sớm giúp cô tự sốc lại bản thân. Thay vì chìm vào câu hỏi “Tại sao lại là mình?”, Linh chọn cách nhìn đây là bài kiểm tra, không phải bản án.
“Cứ ba tháng tôi tái khám một lần, xem nó như căn bệnh mạn tính để sống chung, chứ không phải để ủ rũ hay trách móc”, cô nói, thêm rằng 6 năm trôi qua vẫn sống khỏe mạnh.
Khác với Linh, Ánh Hoa đối mặt với ung thư máu từ năm 12 tuổi. Trải qua những ngày tháng tuổi thơ gắn liền với giường bệnh cùng hóa chất và nỗi sợ hãi, Hoa quyết định thay đổi tâm thế. Cô coi mỗi đợt truyền thuốc là một cuộc chiến nhỏ cần chinh phục. Sau gần 15 năm kiên trì, cô nhận kết quả đẩy lui bệnh hoàn toàn và hiện là thành viên tích cực của Sáng kiến Ung thư Muối.
Tại Việt Nam, theo số liệu GLOBOCAN 2022, mỗi năm có khoảng 180.480 ca ung thư mới và 120.184 ca tử vong, biến ung thư thành gánh nặng y tế hàng đầu. Song song gánh nặng thể chất là một cuộc khủng hoảng tâm lý âm thầm. Như nghiên cứu của Bệnh viện Quân y 103 trên 264 bệnh nhân tại khoa Ung bướu cho thấy gần 58% người bệnh bị trầm cảm.
Với nhóm trẻ tuổi, hệ quả còn nặng nề hơn. Nghiên cứu của Đại học Quốc gia Singapore trên 20.000 bệnh nhân cho thấy nhóm 25 đến 30 tuổi có nguy cơ mắc các rối loạn tâm lý suốt đời cao hơn ngay cả sau khi bệnh thuyên giảm, và nhóm từ 15 đến 19 tuổi có nguy cơ tự tử cao hơn đáng kể so với dân số chung.
Bác sĩ Nguyễn Thị Diễm Hương, Phòng khám Hỗ trợ điều trị Ung thư, Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM, cho biết những bệnh nhân vượt xa tiên lượng ban đầu thường có chung một đặc điểm là họ không coi ung thư là án tử hình.
“Họ xem đó là một chặng đường cần vượt qua, từ đó giữ được tâm lý thảnh thơi và năng lượng tích cực ngay cả trong những giai đoạn điều trị nặng nề nhất”, bà nói.
Về mặt sinh học, các nghiên cứu ghi nhận nhóm bệnh nhân này thường duy trì hoạt động miễn dịch tốt hơn, đặc biệt ở tế bào diệt tự nhiên và tế bào lympho T. Ngược lại, bệnh nhân trầm cảm, lo âu kéo dài thường ít tuân thủ phác đồ, bỏ tái khám, khiến bệnh tiến triển nặng hơn và tiên lượng kém hơn.
Y học hiện đại cũng đang thay đổi bức tranh tổng thể. Một số loại ung thư như tuyến giáp, vú, tiền liệt tuyến và đại tràng, nếu phát hiện sớm và điều trị kịp thời, có tỷ lệ sống trên 5 năm vượt 90%. Bác sĩ Hà Hải Nam, Phó trưởng khoa Ngoại bụng 1, Bệnh viện K, nhấn mạnh rằng ngưỡng 5 năm là mốc quan trọng vì tế bào ung thư thường di căn mạnh nhất trong 2-3 năm đầu. Qua mốc đó, ngay cả khi tái phát, bệnh nhân vẫn có thể điều trị hiệu quả nếu phát hiện kịp thời.
Tuy nhiên, bác sĩ Ngô Văn Tỵ, Khoa Ung Bướu, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, đưa ra cảnh báo sự lạc quan không nên được áp dụng như một công thức chung. Nhiều loại ung thư vẫn tiến triển nhanh, có thể tái phát và tiên lượng hạn chế. Kỳ vọng thái quá đôi khi dẫn đến trì hoãn những quyết định điều trị quan trọng.
“Và sống lâu hơn không tự động nghĩa là ‘sống tốt hơn’, khi nhiều bệnh nhân phải đánh đổi bằng tác dụng phụ kéo dài, chi phí điều trị lớn và áp lực tâm lý triền miên. Mỗi bệnh nhân cần được đánh giá rất cá thể hóa, không thể mặc định”, ông nói.
Một trào lưu mới mang tên "bài tập treo cổ" nhằm mô phỏng liệu pháp kéo giãn cột sống cổ tại bệnh viện đang nổi lên trong giới trẻ Trung Quốc, theo SCMP ngày 7/4. Phương pháp này đòi hỏi người tập phải treo cổ lên cành cây để kéo giãn cơ thể, nhằm chữa trị chứng thoái hóa cột sống cổ.
Số liệu từ Sách trắng về Sức khỏe Cột sống cổ Trung Quốc năm 2024 cho thấy quốc gia này có hơn 200 triệu người đang gặp các vấn đề về cột sống cổ, trong đó nhóm bệnh nhân dưới 30 tuổi chiếm tỷ lệ hơn 40%.
Trào lưu tập luyện mới này vốn phổ biến ở người cao tuổi từ lâu nhưng nay đang lan truyền mạnh mẽ trên mạng khi ngày càng có nhiều người trẻ bắt chước làm theo. Tại các công viên, hình ảnh người già treo mình trên cây bằng dây đai cổ, chân không chạm đất và đung đưa như quả lắc rất phổ biến. Họ tin rằng bài tập có tác dụng tương tự liệu pháp kéo giãn cột sống trong y khoa, giúp giảm đau cổ và chữa bệnh hiệu quả.
Một người đàn ông họ Tôn, 57 tuổi, ở thành phố Thẩm Dương, tỉnh Liêu Ninh, kể từng khổ sở vì nhiều bệnh về cột sống cổ nhưng nhờ thiết bị kéo giãn tự chế mà ông đã đỡ bệnh và giảm đau nhức cổ vai gáy. Tuy nhiên, một sự việc đau lòng xảy ra vào tháng 5/2024 khi một người đàn ông ở Trùng Khánh tử vong do ngạt thở trong lúc tập bài tập này.
Trong một cuộc phỏng vấn với Đài phát thanh Nhân dân Trung ương (CNR) năm 2024, giáo sư Hứa Võ Cơ, chuyên gia đầu ngành về cột sống tại Bệnh viện Trung y tỉnh Hồ Nam, cho hay liệu pháp kéo giãn cột sống cổ là phương pháp chữa bệnh trong y học cổ truyền Trung Quốc.
Đây là một bài tập vật lý trị liệu bài bản nhằm chữa trị các bệnh lý về đốt sống cổ. Giáo sư giải thích thêm "treo cổ" thực chất là mô phỏng liệu pháp kéo giãn lâm sàng để điều trị thoái hóa cột sống cổ thể rễ thần kinh. Cơ chế chính của nó là dùng ngoại lực làm giãn khoảng cách giữa các đốt sống, từ đó giảm áp lực nội đĩa đệm và giải phóng các dây thần kinh hoặc tủy sống đang bị chèn ép. Đồng thời, phương pháp cũng giúp thư giãn cơ cổ, tăng cường lưu thông máu và tiêu viêm, giúp giảm đau rõ rệt.
Tuy nhiên, ông khuyến cáo người dân tuyệt đối không tự ý bắt chước các bài tập treo cổ trên mạng, tránh nguy cơ chấn thương nghiêm trọng. Theo Lichi News, liệu pháp kéo giãn cột sống cổ đúng cách phải được thực hiện dưới sự giám sát của nhân viên y tế, với các thông số về góc độ, trọng lượng và thời gian được kiểm soát chính xác.
Thông thường, lực kéo chỉ duy trì ở mức 10% đến 15% trọng lượng cơ thể người bệnh. Bệnh nhân phải giữ nguyên tư thế trong suốt quá trình kéo giãn và các thông số kỹ thuật sẽ được bác sĩ điều chỉnh riêng sao cho phù hợp với tình trạng bệnh của mỗi người.
Ngược lại, cái gọi là bài tập "treo cổ" bắt vùng cổ phải chịu toàn bộ trọng lượng cơ thể, kết hợp với các động tác đung đưa hay vặn xoắn, dễ gây trật khớp cổ đột ngột, thậm chí là gãy xương. Các chuyên gia cảnh báo cột sống cổ là một trong những bộ phận dễ bị tổn thương nhất trên cơ thể người bởi đây là nơi tập trung các dây thần kinh và mạch máu trọng yếu.
"Việc treo mình với trọng lượng lớn trong trạng thái không được kiểm soát rất dễ gây áp lực lên mạch máu và dây thần kinh. Ở mức độ nhẹ, người tập có thể bị chóng mặt, buồn nôn, trong khi mức độ nặng có thể dẫn đến tổn thương tủy sống, thậm chí liệt tứ chi", Thẩm Á, chuyên gia trị liệu cấp cao của Khoa Phục hồi chức năng, Bệnh viện Không quân Chiến khu Đông Bộ, cho biết.
Các chuyên gia y tế cho hay thay vì đánh cược sức khỏe với trò "treo cổ" mạo hiểm, người dân nên bắt đầu từ những thói quen hàng ngày như điều chỉnh tư thế ngồi và hạn chế tối đa việc cúi đầu quá lâu. Ngoài ra, họ cũng có thể áp dụng cách chườm nóng và massage để giảm cơn đau. Việc lựa chọn một chiếc gối phù hợp và đảm bảo giấc ngủ ngon cũng quan trọng không kém trong việc bảo vệ cột sống cổ.
Theo đó, tính đến sáng 10/4, theo báo cáo của các cơ sở y tế trên địa bàn, Sở Y tế TPHCM ghi nhận tổng cộng 148 ca bệnh nghi ngộ độc thực phẩm tại Trường tiểu học Bình Quới Tây (phường Bình Quới). Trong đó, có 102 ca theo dõi điều trị ngoại trú và 46 ca được điều trị nội trú.
Cụ thể, Bệnh viện Nhân dân Gia Định ghi nhận 48 ca (35 ca còn điều trị nội trú,13 ca theo dõi ngoại trú); Bệnh viện Nhi đồng 2 ghi nhận 15 ca (9 ca điều trị nội trú); Bệnh viện Đa khoa Bình Thạnh ghi nhận 72 ca (2 ca còn điều trị nội trú); Trạm Y tế phường Bình Quới ghi nhận 13 ca (tất cả đều được kê đơn thuốc cho về theo dõi).
Sở Y tế TPHCM đã yêu cầu các bệnh viện theo dõi sát tình hình, tuân thủ phác đồ điều trị và thực hiện lấy mẫu xét nghiệm nhằm xác định tác nhân gây bệnh.
Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TPHCM (HCDC) được giao nhiệm vụ phối hợp cùng Sở An toàn thực phẩm và Trường Tiểu học Bình Quới Tây tiếp tục điều tra dịch tễ, xét nghiệm độc chất để làm rõ nguyên nhân vụ việc.
Ngoài việc đôn đốc các đơn vị trong công tác cấp cứu, điều trị, cập nhật diễn tiến ca bệnh và thực hiện chế độ báo cáo theo quy định, Sở Y tế cũng đã chỉ đạo Bệnh viện Nhi đồng 2 sẵn sàng hỗ trợ chuyên môn, đảm bảo nguồn lực tối ưu cho công tác cấp cứu và điều trị khi cần thiết.
Như Dân trí đã thông tin, trưa 8/4, UBND phường Bình Quới nhận được tin báo có một số trẻ tại Trường Tiểu học Bình Quới Tây xuất hiện các triệu chứng đau bụng, nôn ói, có biểu hiện ngộ độc thực phẩm, nên lập tức cử các cán bộ liên quan đến nắm tình hình.
Bước đầu, cơ quan chức năng ghi nhận 116/906 học sinh của trường khai báo có triệu chứng bất thường sức khỏe. Kết quả khám sàng lọc (do Trạm Y tế phường phối hợp với nhà trường và cán bộ an toàn thực phẩm của UBND phường) cho thấy, có 41 ca xuất hiện các triệu chứng đường tiêu hoá.
Theo chị T. (phụ huynh bé G.L. học bán trú tại trường Bình Quới Tây), ngày 7/4 con chị có dùng bữa ăn tại trường và uống thêm sữa khi về nhà. Khoảng 22h cùng ngày, bé bắt đầu mệt, sau đó nôn ói và tiêu chảy liên tục trong đêm. Đến rạng sáng hôm sau, tình trạng bé nặng hơn, phải vào bệnh viện cấp cứu.
Bà Phạm Khánh Phong Lan, Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TPHCM cho biết, cơ quan này đang phối hợp cùng Trạm Y tế phường Bình Quới và các đơn vị liên quan điều tra, xử lý vụ việc.
Bước đầu, cơ quan chức năng ghi nhận nguồn thực phẩm dùng chung của các trẻ chưa rõ ràng, nên chưa thể xác định nguyên nhân khiến trẻ bị rối loạn tiêu hóa.
Được biết, Trường Tiểu học Bình Quới Tây có hợp đồng với công ty tên H.P. (địa chỉ đăng ký tại phường Thạnh Mỹ Tây, TPHCM) cung cấp suất ăn bán trú. Sau sự việc nêu trên, UBND phường Bình Quới Tây đã chỉ đạo nhà trường tạm ngưng tổ chức bán trú để chờ kết luận chính thức.
ThS.BS Hồ Văn Hùng, Viện Thần kinh, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết chóng mặt thực chất là một rối loạn đa giác quan, liên quan đến sự phối hợp giữa hệ tiền đình, thị giác và cảm giác bản thể. Thống kê cho thấy cứ 10 người trên 60 tuổi thì có 3 người bị chóng mặt, tỷ lệ này tăng lên khoảng 50% ở nhóm trên 85 tuổi.
Bệnh nhân đến khám vì chóng mặt thường mô tả triệu chứng rất khác nhau. Người thấy mọi vật quay cuồng, đảo lộn; người có cảm giác bồng bềnh như đi trên mây; người lại chỉ đơn thuần là choáng váng, "xây xẩm mặt mày".
Chóng mặt là bệnh phổ biến phổ biến song không hề "đơn giản". Nguyên nhân có thể trải dài từ các rối loạn lành tính ở tai trong đến những tổn thương não bộ nguy hiểm. Việc phân loại nguyên nhân là yếu tố then chốt giúp xử trí đúng và kịp thời.
Nhóm nguyên nhân ngoại biên (thường lành tính nhưng gây khó chịu): Phổ biến nhất là sỏi tai (BPPV), khi các tinh thể nhỏ trong tai trong di chuyển bất thường, khiến người bệnh chóng mặt dữ dội khi thay đổi tư thế. Ngoài ra còn có bệnh Menière (kèm ù tai, giảm thính lực) và viêm dây thần kinh tiền đình sau nhiễm virus.
Nhóm nguyên nhân trung ương (cảnh báo nguy hiểm): Bao gồm các bệnh lý liên quan đến não như đột quỵ, thiếu máu não cục bộ, u não. Đáng lưu ý là migraine tiền đình - nguyên nhân gây chóng mặt kéo dài, thường gặp ở phụ nữ trung niên.
Bên cạnh đó, còn nhiều nguyên nhân dễ bị bỏ sót như rối loạn tuyến giáp, tác dụng phụ của thuốc ở người cao tuổi hoặc chóng mặt chức năng do căng thẳng, lo âu kéo dài.
PGS.TS Võ Hồng Khôi, Viện trưởng Viện Thần kinh, Bệnh viện Bạch Mai, cảnh báo tình trạng lạm dụng thuốc "hoạt huyết", thuốc tuần hoàn não khi chưa rõ nguyên nhân. Nhiều người cứ chóng mặt là tự ý dùng thuốc. Điều này rất nguy hiểm vì có thể làm lu mờ triệu chứng của đột quỵ hoặc u não, khiến việc chẩn đoán bị chậm trễ.
Theo ông, chẩn đoán đúng là yếu tố quyết định. Hiện nay, với các công cụ sàng lọc như HINTS, bác sĩ có thể phân biệt chóng mặt lành tính với đột quỵ ngay từ giai đoạn sớm - "thời điểm vàng" để can thiệp và cứu sống người bệnh. Điều trị hiện đại cũng không chỉ dừng ở thuốc, mà cần kết hợp phục hồi chức năng tiền đình và hỗ trợ tâm lý để xử lý tận gốc nguyên nhân.
Các chuyên gia khuyến cáo không nên chủ quan với triệu chứng chóng mặt. Nếu chóng mặt đi kèm đau đầu dữ dội, đau cổ gáy, yếu tay chân, mất thăng bằng hoặc nói khó, cần đến ngay cơ sở y tế. Thay vì tự ý dùng thuốc theo kinh nghiệm, người bệnh nên được thăm khám tại các cơ sở chuyên khoa để có chẩn đoán chính xác và điều trị phù hợp.
